ANALITIKA
Kenigov dokument implicira mnoge sporne ciljeve i čini se
postavlja temelje za utemeljenje neke vrste sistema aparthejda
FOTO: (Reuters)
Četrdeset godina nakon objavljivanja Kenigovog memoranduma
(ili Kenigovog dokumenta), novi pogled na ovaj historijski dokument je nužan
kako bi se odgovorilo na ključno pitanje: da li je on početak određenja Izraela
kao države aparthejda u skladu sa međunarodnim pravom, piše za Middle East Eye palestinski
pravnik i aktivista Džihad Abu Radža.
Septembra 1976. izraleske novine Al Hamišmar objavile su
memorandum u kome su date preporuke kako se nositi sa Palestincima koji žive u
okvirima izraelske države i koji se u skladu sa izraelskim zakonima smatraju
građanima.
Zašto je dokument tada objavljen i ko ga je napisao nije
bilo poznato u to vrijeme. U godinama nakon što je objavljen, nijedna ličnost
iz vlada Izraela nije zvanično odbacila njegove preporuke, iako su izraelske
vlade unekoliko bile zatečene što je sadržina ovog dokumenta postala javna.
Njegov anonimni autor i tajnost tema su mnogobrojnih spekulacija.
Kao što sadržina dokumenta implicira, njegovo objavljivanje
je izgleda dio plana da se izazovu zastrašivanje i neprijateljstvo prema
Palestincima.
Potom su se pojavili glasovi koji pozivaju da se Izrael
procesuira ispred međunarodnog tribunala za zločine protiv čovječnosti. Žrtve
ovih zločina su između ostalih i palestinski Arapi koji su građani Izraela a
koji su bili žrtve državne politike rasne diskriminacije.
Kako se Kenigov memorandum uklapa u ovu šemu?
Skrivanje istine
Jasni i eksplicitni dokumenti koje je izdala izraelska vlada
nisu lako dostupni, što dodatno doprinosi utisku da Izrael sprovodi
aparthejdski sistem. Može se reći da je Kenigov dokument bio prvi koji je
otvoreno i jasno obznanio skrivene istine.
Dokument je imenovan prema Jizraelu Kenihu, za koga se kaže
da je učestvovao u njegovoj pripremi, iako izvori sugerišu da je bilo i drugih
koji su doprinijeli njegovom nastanku. Kenig je služio kao generalni upravnik Sjevernog
distrikta od 1967. godine tokom 26 godina. Tako je on bio odgovoran za njaveći
broj Palestinaca koji su od 1948. živjeli na severu zemlje.
Sam dokument nastao je u dvije faze. Prvi dio bio je
pripremljen prije protesta od 30. marta 1976. godine kada je hiljade
Palestinaca štrajkovalo i marširalo protiv Vladinih konfiskacija teritorije, a
što je bio njihov prvi čin građanske neposlušnosti protiv cionističkog režima.
Drugi dio je nastao nakon toga. Očigledno je iz ovog kasnijeg dodatka da je izraelska
vlada željela da preporuči pripreme za uspostavljanje strategije kojom bi se
borila protiv arapskih građana.
Kroz dokument se provlači jedna temeljna pretpostavka: da
arapske građane koji čine jednu petinu populacije države imaju smatrati
neprijateljima i nazadnim elementom, koji nije sposoban da razumije modernost
ili demokratiju. Dokument sugeriše da ovo treba da budu ključne tačke na osnovu
kojih će se postupati prema njima.
FOTO: (Reuters)
Sadržaj dokumenta
Dokument otpočinje uvodom koji ispituje problem – tako se
označavaju palestinski građani Izraela – i kritikuje izraelske zvanične i
nesofisticirane načine i alatke koje koriste da se nose sa njome.
Od početka, u dokumentu se navodi, nije postojao objektivni
niti jasno usmjereni tretman od strane izraelskih zvaničnika koji bi garantovao
obezbjeđivanje jevrejskih nacionalnih interesa, niti dovoljno priprema koje bi
razvile efikasne alatke koje bi garantovale nekakvu efikasnu povezanost sa
jevrejskom zajednicom.
Postoji pet tema, prema dokumentu, koje treba razmotriti:
demografski „problem“ i njegova zloupotreba od strane arapskih nacionalista;
arapski lideri i njihov uticaj; ekonomija i rad; obrazovanje; sprovođenje
zakona. On također daje preproruke kako razriješiti ove probleme uz strategiju usmjerenju
na „umirivanje“ Arapa i obezbjeđivanje jevrejske dominacije.
1. Zastrašivanje Arapa
Prosječan arapski građanin više nije inferioran niti
poražen, bez obzira na državne napore, navodi se u Kenigovom memorandumu. Umjesto
toga, komunikacija između arapskih građana u Izraelu i Palestinaca sa Zapadne
Obale ohrabrilo je arapske građane da „stoje podignute glave“ i motivisalo ih
je da izražavaju svoja nacionalistička gledišta.
Ovu promjena je prema navodima dokumenta povezana sa rastom
arapske populacije u sjevernom Izraelu. Kako bi se ovo suzbilo autor ili autori
dokumenta sugerišu da se proširi proces judeifikacije Galileje i potencijalno izmještanje
arapske populacije. Ovo treba da bude rađeno uz punu i kompletnu koordinaciju
vladinih institucija kako bi bili striktno i temeljno sprovedeno.
2. Slabljenje arapskih lidera
Potom se navodi da arapsku populaciju u Izraelu čine ljudi
skloni „levantinskom arapskom načinu razmišljanja“ i čija imaginacija često
nadjača racionalnosti. Nakon toga slijede reference koje ukazuju na „arapsku
orijentalnost, zbog čega su lično površni i nemarni, i u većoj mjeri usmjereni
prema fikciji nego prema realnosti.“
Tu je također i poziv na jedinsvo, za „jačanje svih mogućih
napora kako bi se ujedinile cionističke partije i došlo do njihovog usaglašavanja
po pitanju izraelskih Arapa – i kako bi oni bili isključeni iz unutrašnjih
političkih međusobica.“ Cilj: onemogućiti arapskim predstavnicima u parlamentu
– koji su bili članovi Kneseta još od prvih parlamentarnih izbora 1949. godine
– bilo kakav značajniji uticaj.
U drugom dijelu, Kenigov dokument navodi da „Jevreji koji su
imali mandat da se bave ovom populacijom“ i naprave od nje „lojalne“ građane
Izraela nisu uspjeli.
3. Uskraćivanje prava na rad Arapima
Previše sektora proizvodnje u Izraelu, dokument navodi, je
zavisno od arapskih radnika. Koristeći eksplicitno rasistički i fašistički rječnik,
on tvrdi da su Arapi uspjeli u gomilanju „hrpa novca“ i da „socijalna i
ekonomska sigurnost koje oslobađaju pojedinca i njegovu porodicu od
anksioznosti, stalnih anticipacija i dnevnih pritisaka, obezbjeđuju radnicima,
voljnim ili nevoljnim, priliku da imaju više vremena tokom koga bi razmatrali
društvene i nacionalne ideje.
Dokument tako preporučuje da se broj arapskih radnika u
fabrikama ograniči i da se prednost daje jevrejskim radnicima. On također
preporučuje strategije koje bi osigurale da se arapski građani suočavaju sa
ekonomskim poteškoćama i da ne postane preokupirani razmišljanjem o nacionalnim
interesima.
4. Onemogućavanje prilika za obrazovanje
Po pitanju arapske omladine dokument vidi kao opasnost
poboljšanje obrazovanja koje dobijaju i predlaže da se treba suočiti i sa ovom opasnošću.
Treba uvesti mjere, predlaže se u ovom spisu, koje
ograničavaju broj obrazovanih Arapa i ohrabruju „arapske studente da studiraju
oblasti za sofisticirana zanimanja i prirodne nauče pošto bavljenje tim
oblastima ostavlja malo slobodnog vremena da se bave nacionalističkim
aktivnostima.“
5. Stroža kontrola
Kada se bavi pitanjem „implementacije zakona“ Kenigov
memorandum tvrdi da su Arapi poznati kao kršitelji zakona, posebno kada se dođe
do kontroverznih oblasti kakva je gradnja kuća. On predlaže strožu kontrolu i
striktno nadgledanje njihovih aktivnostima, upotrebu pritisaka i procesuiranja
kako bi ih od ovakvih aktivnosti odvratili.
Da li je Izrael usvojio dokument?
Nesumnjivo, materijal koji sadrži ovaj dokument i u kome se
zastupa ideja rasne segregacije protiv arapskih građana predstavlja idealni
ustav za jedan režim aparthejda. On posmatra Arape kao neželjenu i nazadnu
zajednici kojoj je potreban poseban tretman i stalni nadzor.
Ahmad H. Saadi, predavač na Odjeljenju za politiku i
upravljanje na Ben-Gurion univerzitetu u Izraelu tvrdi da su „rasistički jezik
ovog izvještaja i njegove drakonske sugestije izazvali široku indignaciju kod Palestinaca.
Međutim, državni zvaničnici odbacili su ove reakcije kao neopravdane.“
Ono što Kenigov memorandum nastoji da stvori je nova
fašistička realnost koja ograničava svaki aspekt života Arapa. On ohrabruje
Arape da migriraju i negira im njihova legitimna građanska prava u državi.
Nasuprot tome, on nastoji da uveća privilegije koje uživaju Jevreji dok
istovremeno traži za indirektnim zavjereničkim načinima kojima bi se ostvario
ovaj projekat. Među tim načinima je i transfer moći prema poluzvaničnim
institucijama kao što su Jevrejska agencija i Cionistička agencija, koje bi
služile samo Jevrejima.
Pored toga, on preporučuje ujedinjavanje svoj jevrejskih
stranaka kako bi bio poništen bilo kakav uticaj arapskih partija u parlamentu.
Ne raspolažemo nijednim dokumentom niti aktom koji bi
dokazao da je izraelska vlada usvojila ovaj dokument.
FOTO: (AP)
Kenigov plan postaje realnost
Da li je izraelska vlada usvojila ovaj dokument kao svoje
načelo? Jasne su indicije da je on postao strategija, moglo bi se reći nešto
reći nešto poput ustava, za više izraelskih vlada koje su smjenjivale jedna
drugu.
Nakon što je Kenigov memorandum bio objavljen, veliki proces
judeizacije Galileje pod plaštom „Razvojnog plana Galileje“ Desetine naselja
„samo za Jevreje“ je izgrađeno i stotine hiljada Jevreja se iselilo naselilo na
ovom području.
Istovremeno, jedna za drugom izraelske vlade sprovode
politiku koja ohrabruje arapsku emigraciju iz zemlje. Arapski građani se
besprekidno maltretiraju konfiskacijama njihove zemlje i razvlašćenjima koje je
pokušaj vlasti da im nanese moralni poraz.
Možda je najbolji dokaz o čemu je riječ ono što se desilo u
oktobru 2000. godine kada su izraelska vojska i policija pobile 13 palestinskih
Arapa među kojima je dvanaestoro bilo građani Izraela, bez provociranja.
(Piše za Middle East Eye Džihad Abu Radža, palestinski
advokat i aktivista koji živi na severu Izraela, osnivač pokreta
“Falestanijat)
(TBT/Newsweek.rs)
