BUSINESS
Najveće istraživanje o ekonomskom slomu SFRJ i tome kako su
i Milošević i nacionalisti iz drugih republika iskoristili
“Agrokomerc” za svoj uspon i rasparčavanje zemlje. Kao što postoji
“američka priča” o uspjehu, tako postoji i “jugoslovenska
priča” o – friziranom uspjehu. A ona izgleda ovako…
FOTO: (Profimedia)
Prije tri decenije dogodila se najveća ekonomska afera u SFR
Jugoslaviji – Fikret Abdić, generalni direktor Agrokomerca iz Velike Kladuše
emitovao je mjenice bez pokrića u vrijednosti od nekoliko stotina miliona
dolara kojima je finansiran razvoj preduzeća. Poslije te afere ništa nije bilo
isto kao prije. Raspad Agrokomerca bio je posljedica potrošenosti feudalnog
modela upravljanja socijalističkom privredom. Krah Agrokomerca nagovijestio je
raspad Jugoslavije. Nestalo je preduzeće, nestala je država, ali ostali su
ljudi koji i dalje vjeruju u utopiju, piše Miša Brkić u velikom istraživanju o
aferi “Agrokomerc” koje će u dva dijela biti objavljeno u Nedeljniku.
Prvi dio ekskluzivnog istraživanja povodom 30. godišnjice
afere koja je srušila Juigoslaviju, objavljen je u Nedeljniku koji je na
kioscima 29. juna.
Mnogi historičari, analitičari i političari pripisuju toj
detonaciji svojstvo neutronske bombe koja je polomila političke stubove i
ekonomsku armaturu na kojima je počivala Socijalistička Federativna Republika
Jugoslavija. Afera Agrokomerc simbolizovala je depresiju koja je sredinom
osamdesetih zavladala u BiH i u Jugoslaviji. Najprije je došlo do opšteg kraha
rasklimatanog ekonomskog sistema koji je mogao “cvjetati” samo
zahvaljujući stranim kreditima. Zemlja je bila puna “privrednih
giganata” koji su poslovali s gubicima čak i da nisu morali da otplaćuju
dugove.
Otkud afera gigantskih razmjera i s kataklizmičkim posljedicama
u posttitovskoj Jugoslaviji?
U traganju za odgovorima na ovo pitanje najviše je razvijeno
teorija zavjere koje počivaju na krupnim “zvjerkama”, zavjerama,
ličnim animozitetima, lokalnim i nacionalnim interesima, podmetanjima, borbi za
vlast…
Među najrasprostranjenijim i najčešće eksploatisanim
teorijama do današnjih dana opstaje ona po kojoj je afera Agrokomerc bila jedna
od važnijih baražnih priprema političkih, vojnih i bezbjednosnih krugova za
razbijanje Jugoslavije preko čuvene Osme sjednice Centralnog komiteta Saveza
komunista Srbije koja je ustoličila neprikosnovenog lidera Srba i demontera
Jugoslavije – Slobodana Miloševića. Iako najviše zavodljiva, ta teorija nije
jedina i nije potpuno tačna.
Ima pristalica “prizemnije”, odnosno realnije
teorije (među trezvenim ekonomskim analitičarima) da je osigurač iz te
neutronske bombe koja je razorila Jugoslaviju izvukao Fikret Abdić zvani Babo,
generalni direktor Složene organizacije udruženog rada (SOUR) Agrokomerc iz
Velike Kladuše…
(TBT)
