Iako se američki predsjednik Donald Trump hvalio ove godine da je Islamska država praktično poražena, sigurnosni zvaničnici u ovoj oblasti ističu da preostale snage ISIL-a ne namjeravaju zgasnuti.
U nedavno objavljenom izvještaju upozorava se da je povlačenje polovine američkih snaga u Siriji ove godine značilo da je američka vojska morala smanjiti podršku koju pruža sirijskim saveznicima u borbi protiv ISIL-a.
Iako se ne strahuje da bi Islamska država zapravo mogla povratiti izgubljene teritorije – kalifat koji je nekada bio veličine Velike Britanije i pod čijom je kontrolom bilo 12 miliona ljudi – ISIL je mobilizirao 18.000 boraca koji su preostali u Iraku i Siriji. Novoformirani timovi izvode napade na sigurnosne snage.
Islamska država još uvijek raspolaže sa oko 400 miliona dolara, a vjeruje se da dio novca odlazi na investicije, dok se operacije finansiraju iznudama. Poljoprivrednicima koji su odbili Islamskoj državi platiti harač usjevi su spaljeni.
ISIL takođe sprovodi napade na kamp u Siriji u kojem se nalazi više od 70.000 ljudi, među kojima su i hiljade porodica boraca Islamske države. Zvaničnici američkih obavještajnih službi navode da se kamp Al Hol, kojim upravljaju sirijski Kurdi, pretvara u stjecište budućih terorista. Snage sirijskih Kurda takođe u improviziranim zatvorima drže oko 10.000 boraca Islamske države.
Nemogućnost da se u Al Holu osigura išta više od “minimalne sigurnosti” stvorila je uslove za širenje ideologije Islamske države, navodi se u izvještaju.
Centralna komanda vojske navela je da “ISIL vjerovatno zloupotrebljava manjak sigurnosti da pridobije nove članove i regrutira stare borce koji su napustili bitku”. U nedavno objavljenom izveštaju Ujedinjenih nacija navodi se isti zaključak.
“Ma koliko da je ISIL oslabljen, on je i dalje svjetski pokret i čitav svijet je ranjiv”, ističe Susan Reign koja se nalazila na čelu britanskog Centra za analizu terorizma. “Šta god da uslijedi ne bi nas iznenadilo.”
Za Iračane na sjeveru i zapadu zemlje napadi su se samo prorijedili, ali nikada nisu zaista prestali. U samo prvih šest mjeseci ove godine, došlo je do 139 napada, a ubijene su 274 osobe.
Početkom augusta grupa naoružanih muškaraca u znak odanosti Islamskoj državi javno je pogubila policajca u selu dva sata sjeverno od Bagdada.
Narednik Scott A. Kopenhaffer (35) postao je 10. augusta prvi Amerikanac ubijen u bici u Iraku od početka ove godine. Četvorica Amerikanaca u januaru su stradala u napadu bombaša samoubice u Siriji.
U julskom izvještaju Komiteta za antiterorizam Vijeća sigurnosti UN-a navodi se da se vođe Islamske države “adaptiraju, konsolidiraju i stvaraju uslove za obnavljanje snaga” u Siriji i Iraku. U novom izvještaju o aktivnostima Islamske države od aprila do juna ove godine zaključuje se da ta organizacija doživljava ponovni uspon u Siriji, ali i da je učvrstila poziciju u Iraku.
Trump nastavlja hvaliti se da je ISIL poražen, iako zvaničnici iz njegove administracije upozoravaju da je ISIL još uvijek smrtonosna sila. “Obavili smo sjajan posao”, rekao je Trump u julu. “Imamo 100 posto kalifata i povlačimo se iz Sirije. Otići ćemo uskoro skroz i pustiti ih da sami rješavaju svoje probleme.”
Sa 5.200 trupa u Iraku i manje od 1.000 u Siriji, uloga američke vojske i nije napravila značajnu razliku uprkos teritorijalnom porazu Islamske države. Preostali borci ID raštrkali su se po čitavoj oblasti i započeli obnovu organizacije.
Islamska država je dobro opremljena i snabdjevena, navode zvaničnici, iako joj je vodstvo u frakcijama. Amerikanci i saveznici moraju promijeniti taktiku kako bi mogli voditi gerilsku kampanju protiv povratnika ID.
Iako su borci Islamske države prisutni, ritam operacija u Siriji primijetno je sporiji.
Sa povlačenjem američkih snaga, uslovi su sve pogodniji za ISIL da povrati makar dijelove teritorije, ističe Colin P. Klark iz Centra Sufan, istraživačke organizacije koja se bavi sigurnosnim pitanjima.
(TBT, NYT)
