Kao gradonačelnik ovog sela duboko u Burgundiji, Louis Gentilhomme brinuo je o jednom, naizgled idiličnom mjestu – nekoliko ulica sa kamenim kućama, crkva iz 13. vijeka, jedna pekara i to je to.
Ali, krajem prošle godine pisao je francuskom predsjedniku Emmanuelu Macronu da bi ga obavijestio da je pod ogromnim stresom. Više nije mogao da brine o selu. “Poslije 30 godina, svega mi je dosta”, napisao je Gentilhomme, 77-godišnji ronilac francuskih mornaričkih foka. “Kompromisi, neispunjena obećanja i povlačenje države su me iscijedili moralno i fizički”.
Ove godine, više od 150 francuskih gradonačelnika je dalo otkaz. Ostavke su odraz sukoba između Macrona koji pokušava da razdrma ponekad arhaične francuske institucije i načina života koji više nije održiv.
Gradonačelnici su konstanta u životu Francuza od revolucije 1789. kada je dekretom utvrđeno da gdje god ima i crkve tu mora da postoji i gradonačelnik. Nijedna zemlja starog kontinenta ne može da nadmaši Francusku po broju gradonačelnika – 35.502. Dvadeset hiljada ovih gradova ima manje od 500 stanovnika. Ali i prije dolaska Macrona 2017. Francuska je bila suočena sa pitanjem da li može sebi da priušti toliko malih šefova. Zakonom iz 2015, malim gradovima je naloženo da se udruže u administrativne jedinice od najmanje 15.000 stanovnika. Prava moć sada je prešla na nove klastere.
Gradonačelnici polahko shvataju da predsjedavanje gradskom upravom više nije kao nekad. Christian Le Barre, ekspert za lokalnu samoupravu na Naučnom univerzitetu Pau u Rennesu kaže: “Imaju utisak da ih je država napustila a da ih građani sve više kritiziraju”.
Ostavke su pokazatelj borbi sela u ruralnoj Francuskoj da opstanu u vremenu smanjenih prihoda i broja stanovnika. “Mi smo ljudi za sve”, kaže Jean-Claude Belini koji je nedavno podnio ostavku na mjesto gradonačelnika obližnjeg Chauxa. “Uvijek je ‘zovite gradonačelnika, zovite gradonačelnika'”.
Sve u svemu, državni doprinos francuskim gradovima je pao na 30 milijardi evra 2017. kada je Macron izabran sa 42 milijarde koliko je iznosio 2014. Macron je obećao da će smanjiti boravišne takse koje čine 10% prosječnog budžeta jednog sela.
“Finansijska autonomija ovih gradova je pod stvarnom prijetnjom”, kaže Ludovik Rochet, predsjedavajući udruženja gradonačelnika u odjeljenju Cote d'Or u Burgundijji. Gradonačelnici su, kaže on, već neko vrijeme osjećali da ih Pariz ne poštuje ali su se nadali da će se to promijeniti. “Ali smanjenje boravišnog poreza je kap koja je prelila čašu. Sve smo smanjili i stesali i sada smo se sveli na kosti”, rekao je on.
U pismu predsjedniku, Gentilhomme je naveo: “Moja borba za opstanak našeg sela je pogrešno shvaćena i nikakvu podršku nisam dobio”.
Macron je u odgovoru obećao da će pojednostavniti administrativna regrupisanja. Ali upravo se protiv te konsolidacije Gentilhomme borio.
“Svakog dana odšetam do gradske vijećnice. A ni oni ne oklijevaju da me pozovu ili mi čak dođu kući. Misle da gradonačelnik može sve”, rekao je on. “Nema vode, nema struje, to mora da je do gradonačelnika”, imitirao je ljude koji mu dolaze.
“U vašem kraju ljudi misle da ste Bog. Ali u stvarnom životu malo toga možete da uradite”, rekao je on.
(TBT, NYT)
