SVIJET
Udar izveden 30. avgusta bio je kulminacija misije s jednim
jedinim ciljem – likvidacijom najprominentnije i najopasnije ličnosti ‘Islamske
države’ poslije Abu Bakr al Bagdadija
Foto: Profimedia,
Abu Muhamed al Adnani
Za čovjeka poznatog po oštroj retorici i dugačkim govorima, Abu Muhamed al
Adnani postao je neobično tih tokom svog posljednjeg ljeta u samoproglašenom
kalifatu. Sirijac koji je stotine mladih muslimana opasao bombama, postao je
opsjednut sigurnošću. Iz upotrebe je izbacio sve mobilne telefone, prestao je
da se pojavljuje na velikim sastancima i izbjegavao je da izlazi tokom dana.
Noći je provodio u šatorima u gradu Al Bab, krijući se među djecom i civilima
od dronova koji su mu letjeli iznad glave.
Ipak, krajem avgusta, niz poraza Islamske države primorao je
Adnanija da napusti sklonište, ispostaviće se, po posljednji put.
CIA i Pentagon pratili su 39-godišnjeg teroristu mjesecima i
kada je izašao iz skrovišta i sjeo u kola, bili su spremni. Dok je putovao
ruralnim putem, na nekoliko kilometara izvan grada Adnanija je stigao američki
projektil.
Udar izveden 30. avgusta bio je kulminacija misije sa jednim
jedinim ciljem – likvidacijom najprominentnije i najopasnije ličnosti Islamske
države poslije Abu Bakr al Bagdadija.
Premda je Obamina administracija bila prilično tiha povodom
ubistva čovjeka broj 2. najozloglašenije svjetske terorističke organizacije,
sve više zvaničnika počelo je da iznosi detalje jedne od najuspješnijih
američkih misija protiv Islamske države.
Najmanje šest visoko rangiranih operativaca Islamske države
ubijeno je tokom prethodna četiri mjeseca u američkim vazdušnim udarima.
Njihove smrti izolovale su lidera grupe Al Bagdadija i otežale mu komunikaciju
sa saborcima.
Ipak, iako gubitak visoko rangiranih operativaca ne znači da
je Islamska država pred kolapsom – veoma rasprostranjena mreža i
decentralizirana struktura grupe omogućavaju joj da preživi čak i gubitak samog
Bagdadija – sve sofisticiraniji i precizniji udari na njene komandante umanjili
su njenu efikasnost.
Nove tehnologije, obavještajni podaci i hvatanja dezertera
otežali su kretanje i komunikaciju vođama Islamske države. Istovremeno, kako
grupa gubi teritoriju i kontrolu nad važnim putevima, komandanti su primorani
da se okrenu elektronskoj komunikaciji, umjesto da lično ili preko kurira
izdaju naređenja, što dalje olakšava praćenje i presretanje informacija.
Zahvaljujući tome SAD danas ima daleko bolju sliku o unutrašnjem ustrojstvu
Islamske države, nego što je ikada imala u slučaju Al Kaide.
Upravo zbog toga, eksperti za sigurnost znaju da je
Adnanijev smrt najjači pojedinačni udarac koji je Islamska država do sada
pretrpjela. Sirijski islamista bio je više od običnog portparola, odnosno šefa
propagande. Kao dugogodišnji član najužeg kruga organizacije, Adnani je bio i
važan strateg koji je igrao istaknutu ulogu u nekim od najvećih
“uspjeha” organizacije, kao što su teroristički napadi u Parizu i
Briselu.
“Bio je glas kalifata kada je kalif bio nijem. On je
taj koji je pozivao na rat protiv Zapada.”, rekao je Will ekspert za
militantni ekstremizam i autor knjige “ISIS apokalipsa”.
Zvaničnici upoznati sa detaljima likvidacije Adnanija kažu
da je njegovo lociranje postalo prioritet u nivou sa pronalaženjem Al
Bagdadija. Kao i njegov šef, Adnani je veoma dobro izbjegavao američke
projektile, ali uprkos opreznom i iskusnom osiguranju, kvalitetu obavještajnih
podataka koje je SAD dobijao iz regiona također se poboljšavao.
Od sredine prošle godine, sa udara na vidljive mete
(rafinerije, skladišta municije i sl.), američke oružane snage prešle su u
drugu fazu operacija – targetiranje individualnih vođa. Informacije koje su
stizale od hakera, dronova i iz sve veće mreže doušnika značile su američkim
snagama za druge operacije, ali podataka o lokaciji Adnanija i Bagdadija prost
nije bilo.
Tek kada su SAD ucijenile njegovu glavu na 5 miliona dolara
i kada se Adnani iz opreznosti povukao u sela i gradove kod granice sa Tursko,
potencijalno vrijedni podaci o njegovom kretanju počeli su da pristižu u
Washington.
Adnani je za svoj novi štab izabrao grad al Bab, na oko 70
kilometara od Alepa. Međutim kada su 12. abgusta sirijski pobunjenici istjerali
Islamsku držabu iz Manbidža i počeli pripreme za ofanzivu na Jarabulus i Dabiq,
Adnani je morao da se odalji od linije fronta koja je se u tom trenutku
približila njegovom štabu na manje od 50 kilometara.
Kako su mnogi putevi bili presječeni, Adnani je bio primoran
da više izlazi kako bi se sastajao sa drugim operativcima. Kada je jednom
takvom prilikom 30. avgusta izašao iz svog skloništa, CIA je čekala. Projektil
je ubio Adnanija na mjestu, a njegova smrt objavljena je istog dana u novinama
bliskim džihadistima. Zvanična potvrda Washingtona stigla je tek 12. septembra.
“Hirurški precizan udar američkih snaga eliminirao je
glavnog propagandistu, regrutera i arhitektu eksternih terorističkih operacija
Islamske države”, saopćilo je američko ministarstvo odbrane.
U međuvremenu, posljedice Adnanijeve smrti po situaciju na
terenu i dalje su predmet rasprave među ekspertima za terorizam i sigurnost.
Dok jedni tvrde da će decentralizirana teroristička mreža nastaviti nesmetano
da funkcioniše, drugi navode kako smrti istaknutih operativaca sve više slabe
sposobnost grupe da privlači, inspiriše i vodi borce. Istina je vjerovatno
negdje između, skrivena između zastrašujućeg imidža i realne krize sa kojim se
Islamska država suočava.
(TBT)
