GLOBAL
Od početka rata u
Siriji, ime jednog grada pominje se češće od ostalih. Alep, najveći
univerzitetski centar u Siriji i grad čije su zidine podignute još u antičko
doba predstavlja “strateški džekpot” u okršajima sirijske vojske i
pobunjenika, pod patronatom Rusije odnosno SAD. Razaranje je nezapamćeno, 90%
stanovništva je pobjeglo, veliki broj ljudi je ubijen, a grad star 3.000 godina
nalazi se na koljenima
Foto: Reuters
Reporter
britanskog “Guardiana” Martin Čulov posjetio je Alep 10 puta od 2012.
godine. Kako kaže, svaka naredna posjeta bila je sve mučnija: ljudi sve manje,
ruševina još više. Jedan od svjetskih gradova koji je najduže naseljen
sistematski se uništava divljaštvom. Kroz historiju Alep je odolijevao
različitim invazijama, pobunama, ali protiv bombi i raketa izgleda neće
izdržati. Istočni dio grada je pretvoren u prah i pepeo, a ono malo ljudi koji
su ostali jer nemaju gdje da idu (od dva miliona u gradu je ostalo nešto više
od 200.000), zabarikadirali su se u skloništa, iz kojih tek povremeno provire.
Alep, koji je
dugo bio raskrsnica svjetskih trgovačkih puteva, ponovo odlučuje o sudbini
regiona. Rusi bombarduju iz vazduha, stvarajući tako prednost sirijskoj vojsci
koja pokušava da istjera pobunjenike iz grada. S druge strane, opozicione snage
uz velikodušnu podršku SAD odolijevaju i uzvraćaju udarce.
FOTO: Reuters
Kada su 2012.
godine počele one iznenadne demonstracije protiv Bašara al-Asada, epicentar je
bio upravo Alep. Studenti i ostali protivnici njegove vlasti izašli su na ulice
i zahtijevali njegovu smjenu. Sukob je planuo poput krpe natopljene benzinom.
Odjednom su dobili puške, stvorili su se neki ljudi sa crnim čudnim zastavama
koje su dvije godine kasnije postale zaštitno obilježje Islamske države, zgrade
državnih institucija su se rešetale kalašnjikovima i granatirale, a zastave
Sirije koje su visile sa njih gažene i paljene. Evakuacija je počela već tada.
Svi oni koji su imali neku ušteđevinu, rodbinu i prijatelje u inostranstvu,
uputili su se van granica Sirije.
Drugi su interno
raseljeni, a oni najsiromašniji ostali su u gradu. Hiljade su ubijene. Mnogi od
stanovnika Alepa bježali su na sjever, ka Turskoj. Mimoilazili su se sa nekim
ljudima koji su išli u suprotnom pravcu, tamo gdje se ratuje. Nisu bili
Sirijci, imali su duge brade, puške i noževe u rukama i djelovali su agresivno,
kaže Čulov. To su bili ljudi koji su krenuli u ono za šta misle da je
“sveti rat”. Svi su počeli da se bore protiv svih. Tada je počeo kraj
Alepa.
Čelov se u Alep
vratio 2013, kada je istraživao smrt 100 ljudi čija su tijela pronađena u
obližnjoj reci. Svi su likvidirani metkom u glavu, i bačeni u vodu. Kada je
jedan dio rijeke potpuno isušio, tijela su se pojavila. Uskoro su se javile
majke, supruge, sestre, kćerke…koje su pričale kako su njihovi najbliži
nestali. Svi su ubijeni, jer nisu htjeli da se pridruže ISIS-u. Pobunjenici su
tada potisnuti van grada, a nad Alepom se nadvila crna sjenka Islamske države.
Alep je i zvanično postao jedno od najopasnijih mjesta na svijetu.
Borbe u Alepu
traju već četiri godine, a sukobi koji se trenutno odvijaju možda su i
najkrvaviji od početka građanskog rata koji razara Siriju i ovaj grad, jedan od
najstarijih na svijetu.
Čulov je
posljednji put posjetio Alep 2014. godine. Već tada bilo je jako teško pronaći
stanovnike u istočnom djelu grada. Jezivu tišini prekidali su povremeni rafali
puški ili eksplozije. Već godinu i po dana je praktično nemoguće ući u Alep. To
je jedino pošlo za rukom novinaru “Russia Today”, koji je kao
zaposlen u ruskom državnom medijskom servisu, ušao u grad u pratnji sirijske
vojske, koja tijesno sarađuje s Rusima. Kulturno blago svijeta i Sirije tako je
postalo žrtva obračuna velikih, koji mare samo za krajnji rezultat, čak i po cijenu
da na kraju od Alepa ostanu samo ime i prašina.
(TBT)
