KOLUMNE
Izraelska vojska
za mnoge Izraelce koji odlaze na služenje obaveznog vojnog roka sa osamnaest
godina zauzima posebno mjesto kao narodna vojska koja štiti svoje građane u
neprijateljskom okruženju. Godišnja anketa “Instituta za izraelsku
demokratiju” iz 2015. pokazala je da je vojska ustanova kojoj izraelski
Jevreji najviše vjeruju
Piše: Isabel
Kershner, thebosniatiems.ba
Nekoliko godina
pošto je odslužio vojni rok – a služio je upravo u vrijeme Druge intifade –
Avihaju Stolaru prišao je član ljevičarske organizacije ratnih veterana
“Prekid tišine”, čiji je cilj da otkrije strašnu stvarnost izraelske
okupacije Zapadne obale.
Stolar,
nekadašnji vodnik u pješadijskoj jedinici južno od Hebrona, sjetio se iskustava
koja su mu, kako je ispričao, iz perspektive vojnika djelovala
“logično”. No, kao civil kaže: “Nešto se otvorilo. Zgranuo sam
se.”
Nisu to bili
“srebrenički momenti”, kaže on, misleći na masakr Muslimana tokom
rata u Bosni, nego pravila izraelske okupacije, poput zabrane kretanja
palestinskih vozila određenim putevima i kažnjavanje onih koji bi prekršili tu
zabranu uprkos tome što vjerovatno nisu mogli ići nekim drugim putem.
Tridesetdvogodišnji Stolar je sada direktor istraživanja “Prekida
tišine” i u središtu je bure koja razotkriva izraelske podjele o temeljnim
vrijednostima i prirodi izraelske demokratije. Premijer Benjamin Netanyahu je
sa skupštinske govornice optužio ovu grupu da “kleveće” izraelske
vojnike. Bivši ministar odbrane Mose Jalon rekao je da su motivi grupe
“štetni” i zabranio im je bilo kakve aktivnosti koje uključuju
vojnike. Ministar obrazovanja Naftali Bennet zabranio im je da ulaze u javne
škole. Sada nekolicina penzioniranih generala vodi protunapad.
“Prekid
tišine jača IOS i njihov moral”, napisao je bivši komandant Amiram Levin u
oglasu koji se pojavio u liberalnim novinama Haaretz, misleći na izraelske
odbrambene snage. Ovaj bivši direktor kompanije za osiguranje “Šin
bet” i penzionirani general-major izraelske policije zatim je objavio još
sličnih oglasa.
“Prekid
tišine” naglašava ono što smatra štetnim u samoj suštini okupacije Zapadne
obale koja nagriza izraelsko društvo objavljujući svjedočanstva vojnika,
uglavnom anonimna. Zloupotrebe kao što su pljačka i uništavanje imovine postale
su uobičajene, kažu.
Burna rasprava o
“Prekidu tišine” sve manje se bavi dobrim i lošim stranama vojne
uprave na Zapadnoj obali i sve više pitanjem kakvo društvo Izraelci žele.
“Smatra se
da ‘Prekid tišine’ nepravedno napada IOS i njihovo ponašanje”, kaže
predsjednik nezavisne razvojne grupe “Institut za izraelsku
demokratiju” Johanan Plesner. “Tako dolaze u sukob s najdragocjenijom
i najpoštovanijom ustanovom u Izraelu i sa psihom Izraelaca koji smatraju da se
bore za opstanak.”
Izraelska vojska
za mnoge Izraelce koji odlaze na služenje obaveznog vojnog roka sa osamnaest
godina zauzima posebno mjesto kao narodna vojska koja štiti svoje građane u
neprijateljskom okruženju. Godišnja anketa “Instituta za izraelsku
demokratiju” iz 2015. pokazala je da je vojska ustanova kojoj izraelski
Jevreji najviše vjeruju.
Godine 2014.
grupa “Prekid tišine” objavila je svjedočanstva više od 60 izraelskih
oficira i vojnika koji su služili tokom rata u pojasu Gaze te godine. Tvrdi se
da je glavno načelo vojske “minimalan rizik za naše snage, čak i po cijenu
nanošenja štete nedužnim civilima”.
Joaz Hendel,
bivši Netanyahuov direktor komunikacija, rekao je da kritike “Prekida tišine”
zanemaruju složenost i dileme s kojima se susreću vojnici.
“Opravdano
je kada neko traži povratak na granice iz 1967. godine”, kaže Hendel koji
je služio u elitnoj jedinici mornaričkih komandosa. “Ali oruđe koje su
odabrali za nametanje svog političkog mišljenja potkopava naš identitet.”
(The Bosnia
Times/ The New York Times)
