GEOPOLITIKA
Bombardujući položaje Kurda i jedinica sirijske vlade i
prijetnjom da će “odbraniti svoju braću na području Alepa”, čelnici Turske
“srljaju u hladni rat”
FOTO: (Gettyimages)
Bombardujući položaje Kurda i jedinica sirijske vlade i
prijetnjom da će “odbraniti svoju braću na području Alepa”, čelnici Turske
“srljaju u hladni rat”.
To je ocjena civilnih i vojnih analitičara u Briselu koji
dodaju da, osim što je pojurila u hladni rat Rusije i SAD, Turska se ozbiljno
sukobila i s Washingtonom, poslije ionako krajnje zategnutih odnosa s Rusijom.
Ankara je posebno ljuta zbog toga što Washington, isto kao i
Rusija, ne odustaje od jake podrške Kurdima koji su, uz vojsku sirijskog
predsjednika Bashara el Asada, jedini koji se na terenu bore protiv terorista
tzv. Islamske države Iraka i Sirije, što pobuđuje najcrnje slutnje turskih
zvaničnika da u stvari ni SAD ni Rusija ne zaziru od blagoslova za neku
suštinsku autonomiju Kurda, ako ne i prvu kurdsku državu.
Turske artiljerijske granate ispaljene preko granice u
Siriju su izazvale ljutnju i zahtjeve da se obustavi bombardiranje u Washingtonu
i Parizu, ali i malu uzbunu u sjedištu NATO.a, čiji je Turska važan saveznik,
jer se strahuje od nove dimenzije zaoštravanja sukoba u Siriji.
Ali problem je dvojak i vezan za tešku izbjegličku krizu, za
koju sad i u Evropskoj uniji kažu da je nemoguće riješiti ako Turska nastavi da
direktno ucjenjuje EU i smišljeno žmiri na i dalje masovni priliv izbjeglica u
Evropu, što organiziraju potpuno neometano od turskih vlasti moćne bande
organiziranog kriminala.
Marc Pierini, bivši šef delegacije Evropske komisije u
Turskoj, a sad analitičar fondacije Karnegi Evropa je izjavio francuskoj
televiziji da “niko nikog ne može ubijediti da moćna turska policija i
sigurnosne snage ne mogu razbiti bande krijumčara izbjeglica koji na tom
pogubnom biznisu godišnje obrću oko dvije milijarde eura”.
Turska se sad, međutim, sučelila s porazom strategijskog
cilja da spriječi sirijske Kurde i vojsku predsjednika Bashara el Asada da, uz
podršku ruskih aviona, žestokim udarcima razbiju od Ankare podržavane
islamističke i druge grupe na području Alepa, zauzmu teritorije i naročito
jedan strategijski vojni aerodrom blizu turske granice.
Putevi dotura oružja i hrane iz Turske naoružanim grupama na
području ka Alepu, za koje Ankara tvrdi da su samo protivnici Asadovog režima,
mada su neke povezane i s Al kaidom, su time presječeni i te grupe su sad
desetkovane, mnogi njihovi pripadnici su skinuli uniforme i sklonili se u masu
izbjeglica koje su stigle na tursku granicu.
Sad su time postali neostvarivi planovi Ankare da uz granicu
unutar Sirije stvori veliku “tampon zonu” dužine 80 kilometara i 40 kilometara
u dubinu gdje bi se smještale izbjeglice iz sirijskog rata.
A što bi u stvari bila brana za ono od čega najviše strahuju
turski čelnici, a to je spajanje kurdskih teritorija unutar Sirije i mogućnost
nastajanja države sirijski i iračkih Kurda, što bi nesumnjivo pobudilo želje i
među turskim Kurdima da i oni postanu dio prve u istoriji kurdske države.
U osvrtima stručnjaka za bliski istok fondacije Karnegi
Evropa, Centra za evropske političke studije, ali i nekih libanskih i
izraelskih analitičara se upozorava na veliku opasnost izbijanja novog žarišta
sukoba na području Sirije i Iraka, ako bi turski predsjednik Redžep Tajip
Erdogan sproveo prijetnju vojne intervencije unutar Sirije uz narastajuće
savezništvo sa Saudijskom Arabijom, čiji borbeni avioni stižu u tursku bazu
Indžirlik, gde inače “olakšice” imaju i NATO avioni i trupe.
Ako bi Turska i Saudijska Arabija ostvarile prijetnje da će
upasti na sirijsku teritoriju da se i kopnenim trupama sukobe s teroristima
tzv. Islamske države, koji su na početku imali pomoć u oružju i opremi Ankare i
Rijada, to bi značilo da bi turske vojne trupe ušle u Siriju upravo na području
sjeverno od Alepa, što je “enklava” između dvije teritorije pod kontrolom
Kurda.
Turci u oblasti koja se graniči sa Sirijom imaju smještene
veoma moćne snage od više divizija, a ukupno preko 150 hiljada vojnika.
Erdogan je optužbom Americi da je “kriva za more krvi” zbog
podrške sirijskim i iračkim Kurdima ušao u ozbiljan sukob s Amerikom, što
potvrđuje i jasan zahtjev Washingtona da prestane tursko artiljerijsko
bombardiranje ciljeva unutar Sirije.
U fondaciji Karnegi Evropa misle da je novonastala situacija
izazvala velike glavobolje i turskim saveznicima u NATO, što ne kriju ni NATO
diplomatski izvori koji smatraju da Ankara prevashodno mora imati na umu
ključni cilj nanošenja udaraca i razbijanja terorističke islamske para-države u
Siriji i Iraku.
To je, kako je naglašeno, svjetsko žarište krize i terorizma
i uništenju tog zla se moraju posvetiti sve snage, uključujući partnerstvo s
Rusijom i napore da krene u političko rješenje sirijske krize, iz čega bi bile
isključene snage vezane za teroriste Al kaide i “Daeša”, Islamske države Iraka
i Sirije.
Krhka upravo utanačena nagodba Amerike i Rusije o obustavi
vatre i političkom procesu za formiranje, vjerovatno bez Bashara al Asada na
čelu, buduće prelazne vlade nacionalnog jedinstva u Siriji, sad je dovedena u
ozbiljne nevolje upravo turskom vojnom avanturom i bombardiranjem kurdskih i
trupa Damaska unutar Sirije.
Ruski premijer Dimitri Medvedev je jučer na svjetskom
sigurnosnom sastanku u Minhenu upozorio da bi kopnena intervencija u Siriji
samo izazvala katastrofe poput situacija u Libiji, Jemenu ili Afganistanu.
Ako bi turske trupe ipak upale u Siriju, velika je
vjerovatnoća da bi se naišle na udaru ruske avijacije koja svakako ne bi dopustila
da trupe režima u Damasku budu poražene, a onda kreće ono od čega vojnike u
NATO obliva hladan znoj.
“Turska postaje veoma neugodan saveznik NATO i EU”, ističu
analitičari Karnegi Evropa fondacije, a prilika da Ankara pobliže razjasni
svoje planove i ciljeve se pruža upravo kroz dva dana kad na razgovor s
čelnicima EU u Brisel stiže turski premijer Ahmet Davutoglu.
(The Bosnia Times)
