Piše: Jonathan Watts, thebosniatimes.ba
Područje inače pokriveno snijegom, od presudnog značaja za Zemljin rashladni sistem, izbacuje ugljen-dioksid u atmosferu i otežava klimatske poremećaje koje je izazvao čovjek, a koji su stvorili uslove za požar.
Ogromni požari na sjeveru Rusije, Aljasci, Grenlandu i u Kanadi oslobodili su 50 megatona ugljen-dioksida u junu i još 79 megatona u julu, što daleko prevazilazi dosadašnje rekorde za Arktik.
Intenzitet požara uzrokovao je novih 25 megatona u prvih 11 dana augusta, a njegovo trajanje je daleko duže čak i od najupornijih požara koje je tokom proteklih 17 godina zabilježio evropski satelitski sistem za monitoring.
Mark Parington, naučnik u Službi za monitoring atmosfere „Kopernik“, kaže da je raniji rekord iznosio samo nekoliko sedmica. „Nismo dosad ovo vidjeli“, kaže Parington. „Intenzitet požara je još uvijek znatno iznad prosjeka“.
On kaže da su u pogođenim oblastima najprije zabilježene neuobičajeno visoke temperature i nizak stepen vlažnosti tla, što je stvorilo savršene uslove za izbijanje požara. Globalno su juni i juli bili najtopliji mjeseci ikad izmjereni.
Rusija je najteže pogođena. Prošlog mjeseca, predsjednik Vladimir Putin je mobilirao vojsku za borbu protiv požara dok su četiri sibirska regiona proglasila vanredno stanje. Požari i dalje bjesne. Naučnik koji se bavi posmatranjem planete Josesp Ashbacher kaže da je samo u Sibiru dvomjesečni inferno uništio 4,3 miliona hektara tajge.
Dim se i dalje širi. Anti Liponen iz finskog meteorološkog instituta procjenjuje da je pogođena oblast veličine pet miliona kvadratnih kilometara. „Poređenja radi, EU se prostire na oko 4,5 miliona km² a glavna teritorija SAD na oko 8,1 km²“, tvitao je Liponen.
Oblak se nadvija pravcem sjevero-istok i očekuje se da će stići do Aljaske, gdje su ovogodišnji požari već spalili prostor veći od svih požara koji su gorjeli u Kaliforniji prošle godine.
Carly Phillips iz Saveza zabrinutih naučnika kaže da su požari na Aljasci od 2000. godine do danas uništili 7,2 miliona hektara šume, što je više nego duplo u odnosu na prethodnih 20 godina.
„Emisije ugljenika iz tih požara mogle bi a ubrzati klimatsko zagrijavanje narednih decenija“, napisala je Phillips na svom blogu. „Ekosistemi na Aljasci skladište ogromne količine ugljenika, u permafrostu i u tlu, gdje se taložio tokom milenima. Šumski požari destabiliziraju ova skladišta ugljenika sagorijevanjem tla i ubrzavanjem topljenja permafrosta, što sve oslobađa gasove koji zadržavaju toplotu u atmosferi“.
Crna garež se taloži po površini ostataka arktičkog leda, umanjujući mu sposobnost da odbija toplotu sunca.
Satelitske slike su ovog mjeseca otkrile da su požari na Grenlandu zahvatili područje širine 380 kilometara, što dodatno otežava toplotni talas na Arktiku koji je izazvao rekordno otapanje drugog po veličini ledenog brijega na svijetu. Ove nedjelje, poslije ogromnog požara u regionu Kekata, tinja površina od 6,9 km².
Od početka godine izgorjelo je više od 13,1 miliona hektara, pokazuju podaci Greenpeacea, gdje kažu da je količina ugljen-dioksida oslobođena u tim požarima jednaka količini koju ispusti 36 miliona automobila tokom čitave godine.
Arktik nije jedina pogođena oblast. Tokom ove godine, u EU je izbilo 1.600 požara većih od 30 hektara, što je četiri puta više od godišnjeg prosjeka u prethodnoj deceniji, govore podaci Službe za monitoring atmosfere „Kopernik“.
Ove nedjelje je oko hiljadu turista bilo prinuđeno na evakuaciju iz odmarališta na Velikim Kanarima zbog šumskih požara. Prošlog mjeseca, na jugu Francuske su tokom vrelog talasa kamperi morali napustiti svoje šatore zbog vatre koja se brzo širila.
U Velikoj Britaniji, sindikat vatrogasaca kaže da je ove godine bilo 10% više poziva, što je stanjilo resurse. Broj vatrogasaca opao je za petinu od 2010. zbog javne štednje, dodaju iz sindikata.
(TBT, The Guardian)
