U islamskoj doktrini, priča o čovječanstvu počinje činom pobune jednog džina kada đavo, kasnije poznat kao Iblis, odbije da se klanja pred likom Adama. Za kaznu, đavo je protjeran s nebesa i tako počinje njegov rat protiv Boga i ljudi. Kasnije prevari Adama i Evu u Rajskom vrtu, katalizujući njihov pad iz raja.
Napravljeni od bezdimne vatre, Iblis i džini poput njega su ipak duhovno slični čovjeku po tome što su sposobni za neovisno moralno prosuđivanje i slobodu djelovanja. Ne smatraju se svi džini đavolima i, u islamskoj tradiciji, mnogi su služili kao prijatelji i pomagači čovječanstvu, iako je interakcija između njih dvojice obeshrabrena.
Neviđeni džini se često prikazuju kao zastrašujuća bića kao što se vidi u ovom radu izloženom u palati Topkapi, Istanbul, Turska.
U muslimanskoj mašti, džini zauzimaju svijet sjene, koji istovremeno dijele s ljudima, ali i nadilaze vrijeme i fizički prostor. Oni mogu vidjeti i čuti stvari koje ljudi rade, a neki imaju sposobnost da utiču na ljudsko djelovanje, potiho utječući na muškarce i žene da donose odluke koje možda nisu u njihovom najboljem interesu. One koje stalno prate ljude poznate su kao qareen, samo jedna vrsta nekoliko džina za koje neki vjeruju da žive u našoj sredini.
Riječ “džinn” dolazi od arapskog trostranog korijena “ja-na-na”, što znači sakriti ili skriti, prikladan opis za bića koja su skrivena od ljudskog vida, koja postoje u paralelnom svijetu poznatom kao al-Ghaib , ili nevidljivo. Amira el-Zein, autor knjige Islam, Arapi i inteligentni svijet džina, sugerira da su ta bića obožavali predislamski Arapi, koji su ih povezivali sa elementima prirode.
Neki istraživači i hobisti također su sugerirali da džini potiču iz drevne mezopotamske mitologije, gdje su entiteti slični džinima obožavani kao bogovi.
Prvobitni stanovnici Zemlje
U nekim arapskim tradicijama, za džine se kaže da su prvobitni stanovnici Zemlje, a nekada su vladali planetom nakon što su se borili protiv drugih oblika života poznatih kao Hinn, napravljen od vjetra, i Binn, napravljen od vode. Zakarija al-Qazwini, perzijski kosmograf iz 11. stoljeća, postavio je porijeklo džina rano u Božjem stvaranju života, prije čovječanstva. Qazwini je bio toliko očaran natprirodnim da je napravio ilustriranu knjigu sa crtežima fascinantnih, neimenovanih mitskih stvorenja.
Knjiga pod naslovom „Ajaib al-Makhluqat wa Gharaib al-Mawjudat“, ili „Čudnovate stvari i čudesni aspekti postojećih stvari“ napisana je na arapskom i prevedena na perzijski i turski.
Slike iz kasnog 14. i ranog 15. stoljeća obično prikazuju džine kao demonska stvorenja.
Pod svojim opisom životinjskog carstva, napisao je poglavlje o kreacijama uključujući čudovišta, demone i džine, gdje su potonji opisani kao neprimjetna stvorenja koja mogu mijenjati oblik. Poštovana od strane nekih predislamskih društava, koja su možda i obožavala džine kao božanstva, nevidljiva bića se spominju u cijelom Kur'anu, gdje se opisuju kao načinjena od bezdimnog plamena. Čak postoji čitavo poglavlje, Sura Jinn, posvećeno njima, a kroz svetu knjigu čitaoci se podsjećaju da se spas nudi i džinima i čovječanstvu. Tvrdi se da je Iblis odrastao sa anđelima nakon što je zarobljen u bici na zemlji prije postojanja ljudi.
U jednoj mitološkoj tradiciji, Zemlja je nekada bila leglo haosa koji su izazvali Hinn i Binn, koji su možda bila drevna plemena koja su imala natprirodne moći. Hin se spominje u predislamskim arapskim predanjima, a njihovo postojanje su prihvatili alavi muslimani i zajednica Druza. Druzi također vjeruju u Bina, za kojeg se nekada govorilo da živi u današnjem Jemenu. Oni se također odnose na Rimma i Timma, a neki sugeriraju da su sva četiri ista bića opisana u biblijskoj Knjizi Postanka kao Nefili, misteriozni divovi koji su postojali u vrijeme prije čovječanstva.
Meleci, ljudi i džini
U nekim tradicijama, koje su usvojili muslimani, nakon što su džini uspješno pobijedili Hina i Bina, postali su gospodari zemlje, ali umjesto mira uslijedilo je uništenje, sve dok meleci napravljeni od čiste svjetlosti nisu poslani na zemlju da se bore protiv loših džina koji su izazivanje pokolja. Slična priča je ispričana u Knjizi o Enoku, koja opisuje bitku između meleka i demona, i možda je bila inspiracija za kasnije opise džina od strane muslimana, kao što su Al-Qazwini i Ibn Kesir.
Kada su anđeli pobjedili u borbi, zli džini su odbačeni na udaljene dijelove planete, kao što su ostrva, pećine i šume. Kasnije su se pojavljivali u arapskim pričama kao duhovi koji proganjaju na napuštenom terenu, koji čekaju putnike koji prolaze da ih muče. Za druge se kaže da su gradili domove u ruševinama civilizacija kao što je Maadain Saleh, sada u današnjoj Saudijskoj Arabiji – mjesto kroz koje je poslanik Muhamed, sallallahu alejhi ve sellem, prolazio brzo kako bi izbjegao džine – i Iram, u današnjem Omanu .
Na mjestima gdje se pretpostavlja da žive džini, muslimani se ohrabruju da čitaju određene dove za zaštitu, u slučaju da ih iznervira ljudsko prisustvo u njihovim nevidljivim domovima. Neki od džina su zarobljeni i odvedeni kao zarobljenici nazad na nebo gdje su ih poučavali meleci. Ovdje je jedan džin – ponekad neimenovan, ponekad poznat kao Azazel – postao poznat kao Iblis ili Sotona nakon što ga je njegov ponos natjerao da odbije Božije naredbe da se pokloni Ademu. Smatra se da je on vođa demonskih džina, za koje se kaže da izaziva fitnu (nevolje) i vodi ljude u vlastito uništenje.
Prema Imamu Muslimu, perzijskom islamskom učenjaku iz devetog stoljeća, Iblis je imao pet sinova, iako je identitet njihove majke ostao nejasan. Svaki od njih je majstor u stvaranju određenih nevolja. Tir ili Thaber uzrokuje fizičke ozljede, Sut ili Misut širi laži, Zalmbur potiče nepoštene poslovne transakcije, Aawar potiče preljubu i zavođenje, a Dasim igra najveću ulogu. Džini se uvlače u domove kako bi izazvali probleme u porodici, posebno između muža i žene, razbijajući tako porodičnu strukturu, Iblisovu najveću pobjedu. U islamskoj tradiciji, koji se uglavnom smatraju zlonamjernim duhovima, postoje i dobri džini koji mirno žive rame uz rame među ljudima u paralelnoj nevidljivoj dimenziji. Kao i ljudi, oni imaju porodične strukture, kraljevstva i mogu biti bilo koje vjere ili nikakve. Vjernici u džine ponekad pripisuju ovim bićima da su pomogli u izgradnji nekih od najvećih građevina antike, kao što su piramide i Sulejmanov hram.
U Kur'anu, kralj Sulejman, poznat kao prorok Sulejman u muslimanskom svijetu, imao je moć da kontrolira džine i rečeno mu je da ih drži okupiranim kako bi osigurao da nemaju vremena da izazovu poremećaj na zemlji. Tvrdi se da je on koristio njihovu snagu i vještinu rada u izgradnji svog velikog hrama.
Posjedovanje
Historijski gledano, džini su igrali veliku ulogu u beduinskom folkloru. Poezija, drevna i njegovana tradicija u predislamskoj Arabiji, često se pripisuje posjedovanju nalik džinima. Drugi još uvijek krive nevidljivi svijet za medicinska stanja kao što su epilepsija ili bipolarni poremećaj, držeći bolesti u tajnosti zbog društvene stigme povezane s navodnim posjedovanjem džina i umjesto toga traže pomoć vjerskih ličnosti da pomognu u egzorcizmu.
Sufije i mistici se ponekad traže da istjeraju loše džine, koristeći proganjajuću i ekstatičnu nawa muziku, a neki koriste terapiju čašama kako bi otjerali džine, što se ponekad naziva lošom energijom. Imam Ali, zet poslanika Muhameda, s.a.w.s., i poštovana ličnost posebno u šiitskom islamu, vidi se ovdje kako se bori sa džinima.
Danas sa širenjem naučnog racionalizma, vjerovanje u džine među muslimanima se sve više objašnjava ili kao alegorija za prirodne pojave, ili se mentalno ostavlja po strani kao još jedna od nedokučivih Božijih misterija. Neki kažu da džini ne mogu fizički posjedovati ljudska bića, najgore što mogu učiniti je da usade misli u um, ostavljajući pojedincu da prihvati ili odbaci. Njihovo postojanje i njihov oblik ostaju otvoreni za tumačenje, pri čemu neki muslimani kažu da su čisto metaforički, a drugi da poricanje vjerovanja u džine negira nečije vjerovanje u islam.
Vjerovanje je ipak rasprostranjeno čak i među nominalnim vjernicima, sa povezanim tradicijama koje se prenose na nove generacije poput dijeljenja priča o džinima tokom spavanja i porodičnih druženja, te rituala kao što su nošenje hamajlija i korištenje molitvi.
(TBT, MEE)
