GEOPOLITIKA
U posljednjih 50
godina Zapad pokušava Arapima, Perzijancima i Turcima da nametne sekularne
vrijednosti evropskog prosvjetiteljstva i zapadne modele vladavine. U tom
procesu napravljene su kardinalne greške koje će se godinama osjećati
FOTO: Ilustracija
(public)
Početkom jula 1798.
godine, Napoleon je pokrenuo invaziju na Egipat i Palestinu. Taj događaj obilježio je početak
napora Evrope, a u posljednjih 50 godina i SAD, da Bliski istok transformira,
odnosno da se Arapima, Perzijancima i Turcima nametnu sekularne vrijednosti
evropskog prosvjetiteljstva, demokratija i zapadni modeli vladavine umjesto
islamskih, kao i postojanje jevrejske države u sred regiona.
Ovaj eksperiment
sada je definitivno propao, a ovo su ključne greške SAD koje su do toga dovele:
1. Neuspjeh u
pretvaranju pobjede nad Sadamom Huseinom 1991. godine u mir sa Bagdadom
Zapadne sile, predvođene SAD, nisu ništa učinile da
se Bagdad pomiri sa uslovima mira, a ono što se
posebno istaklo jeste da Amerika ne razvija i implementira strategije za okončanje sukoba.
2. Napuštanje
strategije “balansa moći” u Persijskom zaljevu
Administracija Billa
Clintona zamijenila je, bez ikakvog objašnjenja, dugogodišnji pristup
“dualnog obuzdavanja” Iraka i Irana, politikom stalno stacioniranih
trupa na terenu.
FOTO: Obama, Salman
(AP)
3. Pretvaranje
“ekspedicije” u Afganistanu u NATO operaciju
Ciljevi NATO misije
nikada nisu bili jasno definisani – govorilo se samo o maglovitom pojmu
“borbe protiv terorizma”. Više od 15 godina posle početka operacije, Afganistan
nije ništa mirniji ni manje islamistički nego što je bio.
4. Upotreba dronova
kao osnova vojnog angažmana
Masakri nad civilima
koje su izveli dronovi ne samo da su narušili ugled SAD, već su i pokrenuli možda najjači talas
anti-zapadnog raspoloženja na Bliskom
istoku i u Africi. Rezultat kampanje bio je katastrofalan – manje je terorista
ubijeno, nego što ih je “nastalo”.
5. Pomoć implicitnoj
invaziji Irana na Irak 2003. godine
Amerika je ovim
pomogla Iranu da uspostavi sfere uticaja u Iraku, Siriji i Libanu, čime ne samo da je naškodila svojim saveznicima – Izraelu i Saudijskoj Arabiji – već je i podgrijala
sukob šiita i sunita koji
svake godine odnosi veliki broj života.
6. Nerazumijevanje
motiva za terorizam
SAD smatra da je
religijska radikalizacija glavni uzrok terorizma, dok je to zapravo želja za
osvetom onih koji su trpjeli poniženja, represiju i mučenja od strane
Zapada i režima koje je podržavao Zapad. Islamizam je posljedica, ne uzrok – on je simptom
arapskog besa.
FOTO: (Reuters)
7. Održavanje vojne
nadmoći
Izraela
SAD su se 1973.
godine obavezale da će održavati vojnu nadmoć Izraela na Bliskom istoku, što je
dalje dovelo do toga da Jerusalem ni najmanje ne teži diplomatskim rješenjima,
već da se
sve više i više oslanja na svoje oružane snage. Time je skoro potpuno onemogućen proces pomirenja
sa Palestincima, ali i sa čitavim arapskim svijetom.
8. Nerealna politika
Osnova američke politike prema
Bliskom istoku, bar tako izgleda, zasnovana je na ideološkim fantazijama i politički pogodnim
narativima, umjesto na induktivnom rezonovanju i analizi situacije na terenu.
(The Bosnia Times, NI)
