Kako se ističe u obrazloženjima, Olga Tokarczuk nagrađena je za “narativnu imaginaciju koja enciklopedijskom strašću predstavlja prelaženje granica kao oblik života”, a Peter Handke za “utjecajan rad koji lingvističkom inventivnošću istraživao periferiju i specifičnost ljudskog iskustva”.
Nobelova nagrada za književnost dodijeljena je ove godine dva puta nakon što je švedsko tijelo koje bira laureate bilo pogođeno skandalom zbog seksualnog napada što je odložilo ceremoniju 2018. godine.
Među favoritima, prema pisanju Guardiana, su bile autorka “Sluškinjine priče” Margaret Atwood i pjesnikinja Anne Carson, obe iz Kanade, književnica Maryse Condé, sa francuskog karipskog ostrva Gvadalupe, japanski autor Haruki Murakami i kenijski pisac Ngugi Va Tiongo. U najužem izboru su navodno bile i ruska spisateljica Ljudmila Ulickaja i Olga Tokarczuk iz Poljske.
Švedska akademija, koja dodjeljuje ovu prestižnu nagradu, odlučila je prošle godine da ne dodjeli Nobela za književnost, upravo zbog skandala koji je izbio. Jean-Claude Arnault, suprug članice Akademije, Katarine Frostenson osuđen je u oktobru na dvije godine zatvora zbog seksualnog napada. Iako se Frostenson povukla sa mjesta članice Akademije, ovaj događaj je izazvao krizu u organizaciji, odnosno do sukoba interesa i “curenja” informacija jer su se u javnosti pojavila imena dobitnika Nobelove nagrade.
"All good books are alike in that they are truer than if they had really happened and after you are finished reading one you will feel that all that happened to you and afterwards it all belongs to you. "
– Ernest Hemingway was awarded the 1954 Literature Prize pic.twitter.com/9nDAeiQ19w
— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 10, 2019
Sara Danius, sekretarka Švedske akademije je rekla da se Nobelova nagrada za književnost dodjeljuje nekome ko je učinio nešto izvanredno za čovječanstvo, kao i da je nacionalnost nevažna.
O pobjedniku odlučuju članovi Švedske akademije i taj postupak odlučivanja se čuva u tajnosti 50 godina.
Član akademije Anders Olson rekao je da su se članovi ove godine udaljili od “muški orijentirane” književnosti.
Među prethodnim pobednicima su Bob Dylan (2016), Alice Munro (2013), Orhan Pamuk (2006), Tony Morrison (2003) i Gabriel Garcia Marquez (1982). Pobjednici su dobili po devet miliona švedskih kruna, medalju i diplomu.
Nobelova nagrada za književnost, osim prošle godine, nije dodijeljena ni tokom Prvog i Drugog svjetskog rata.
Alfred Nobel je napisao u svom testamentu da se nagrada dodjeljuje ljudima koji su doprinijeli čovječanstvu u oblastima koje su njega interesirale- fizici, hemiji, medicini, književnosti, ali pored toga, nagrada se dodjeljuje i za mir.
(TBT, Mediji)
