Nova politička sila drma Njemačku. Njeni lideri organizovali su kampanju u bavarskim pivskim šatorima, obučeni u tradicionalnu odjeću, i obilazeći zemlju citirajući nacionalnu himnu. Jedan član je nedavno napisao knjigu o patriotizmu, drugi o “novom konzervatizmu”. Za jednog je pitanje imigracije najvažnije.
U oktobru nanijeli su takav udarac kancelarki Angeli Merkel na izborima da je najavila da će se povući sa mjesta lidera svoje konzervativne partije i da se neće ponovo kandidovati 2021.
Ne, nije u pitanju desnica već osnažena ljevica.
Dok je uspon nacionalističke Alternative za Njemačku (AfD) privukao najviše pažnje, liberalna partija Zeleni, koja podržava izbjeglice, tiho je okupljala pristalice.
Nekadašnji pokret za zaštitu prirodne sredine, Zeleni su sada druga najpopularnija partija u zemlji sa svega nekoliko procenata glasova manje od konzervativaca, pokazala su ispitivanja javnog mnijenja. Među ženama, Zeleni su prvi.
U čemu je tajna? “Mi smo antipopulisti”, kaže Robert Habek, jedan od lidera partije. “Sebe vidimo u centru nacije i to znači ponovno preuzimanje simbola naše zemlje od nacionalista.”
Ako Alternativa za Njemačku – čija se kampanja oslanja na strahovanja da će muslimani i migranti-kriminalci preuzeti zemlju – predstavlja reakciju na situaciju u zemlji, onda Zeleni predstavljaju reakciju na reakciju.
Sve manja popularnost tradicionalnih partija i ljevice i desnice ostavila im je mnogo glasova za privlačenje. Alternativa za Njemačku je već osvojila mnoge. Ali su se Zeleni pojavili kao “alternativa Alternativi”, kaže Katarina Šulce, 33-godišnja zvijezda Zelenih na nedavnim izborima u Bavarskoj.
Joschka Ficher, ljevičarski buntovnik koji je bio ministar vanjskih poslova u vrijeme kancelara Gerharda Shredera, otjelotvorenje je razvoja stranke od radikalnih protesta do umjerene sredine.
Kada je Ficher postao prvi ministar Zelenih u pokrajini Hesen 1985, nosio je patike – što je tada bila provokacija. Tri decenije kasnije, njegove bijele patike su u muzeju, a gotovo svaki drugi birač kaže da može da se zamisli kako glasa za Zelene.
“Zeleni su naučili kako da se bave politikom u centru”, rekao je Ficher.
Birači, naročito urbani i obrazovani Nijemci, poistovjećuju se sa Zelenima jer partija predstavlja džentrifikovan životni stil, od zdrave ishrane do određenog imidža liberalnog neokonformizma.
Glavni kandidat partije u Hesenu Tarek el Vazir, sin je jemenskog imigranta. Internet trolovi upozorili su da je glas za njega glas za šerijat, islamsko pravo.
Ali Vazir je udvostručio broj glasova za Zelene. On je najpopularniji političar u državi.
Peter Weilbacher, savjetnik za porez iz Weisbadena, glavnog grada Hesena, kaže da je uvijek glasao za konzervativce ali da se ovoga puta prebacio na Zelene koje naziva “pravim konzervativcima”. “Oni žele da sačuvaju ono što imamo: prirodnu sredinu, naš prosperitet i naše vrijednosti”, rekao je on.
Takva platforma je već dovela Zelene u vladu devet od 16 njemačkih država.
Ekonomski rast i niska stopa nezaposlenosti omogućavali su biračima, naročito onim u zapadnim državama, da se bave prirodnom sredinom.
Najveći izazov je istočna Njemačka gdje postoji nekoliko rudnika uglja i gdje se na Zelene i dalje gleda kao na “zapadnonemačku partiju koja štiti izbjeglice umjesto radnih mjesta”, kaže Ficher.
Ali ne tako davno, Bavarska, bastion katoličkog konzervatizma u zapadnoj Njemačkoj, takođe je bila nedodirljiva za Zelene. U oktobru, partija je postala druga u državi i osvojila je i Minhen, glavni grad pokrajine.
Prije izvora Khatarina Schulze je vodila kampanju u tradicionalnoj alpskoj haljini, privukavši birače svojim političkim motom: “Pragmatično spašavanje svijeta – korak po korak”.
Ficher ipak upozorava da Zeleni ne bi trebalo da se sada opuste i uživaju u trenutnom uspjehu. Prisjetio se kada je prvi put izabran u parlament 1983. Dok je prolazio pored kancelara, rekao je kolegi: “To je sljedeći korak.”
A on je i dalje prilično daleko.
(TBT, NYT)
