GEOPOLITIKA
Oružani sukob Rijada i Teherana imao bi veliki
uticaj na tržište nafte i globalnu ekonomiju. Ukoliko dođe do rata, cijena
goriva porasla bi i do 500 odsto
FOTO: (AP Photo/IRNA, Mostafa Qotbi)
Oružani sukob Rijada i Teherana imao bi veliki
uticaj na tržište nafte i globalnu ekonomiju. Ukoliko dođe do rata, cijena
goriva porasla bi i do 500 odsto.
“Cijena nafte ozbiljno bi zavisile od
intenziteta mogućeg sukoba. Zamislimo nepriznati Irački Kurdistan koji je u
stanju stalnog rata izvozio 550.000 barela dnevno preko Turske teritorije. S
tim u vezi, možemo očekivati paničan strah i cijena nafte bi skočila sa sto
pedeset na dvesta dolara prvog dana sukoba. Ukoliko Saudijci i Iračani napadnu
naftna polja protivnika, cijena sirove nafte porast će na trista dolara”,
rekao je Mihail Maščenko, investicioni analitičar.
Investicioni analitičar Global ef iksa Ivan
Karjakin ističe da područje potencijalnog konflikta pokriva teritoriju na kojoj
se proizvodi gotovo trećina nafte. Saudijska Arabija, Irak, Iran, Ujedinjeni
Arapski Emirati, Kuvajt, Oman i Katar zajedno proizvode oko 28 miliona barela
dnevno, što je nešto manje od 30 odsto svetske proizvodnje, zbog čega bi cena
barela skočila na sto pedeset do sto osamdeset dolara.
“Tada bi sve zavisilo od dužine trajanja
rata. Svetsko tržište bi preživelo dva ili tri dana konflikta. Ukoliko bi sukob
potrajao nedelju dana, cijena bi porasla na dvjesta dolara ili više, a to bi
imalo dugoročne posljedice s obzirom da će se zalihe smanjiti”, kaže
Karjakin.
On smatra da je rat između Teherana i Rijada
malo vjerovatan jer ne bi odgovarao Rusiji i Kini.
“Rusija je partner mnogih zemalja na
Bliskom istoku koje su međusobno zavađene. Najveći uvoznik nafte je Kina koja
bi snosila najveći rizik od sukoba i zato će iskoristiti svoj uticaj na Iran
i Sjedinjene Države da bi spriječila konflikt”, kaže Karjakin.
Rat na Bliskom istoku biće veoma
neprofitabilan za uvoznike, smatra analitičar Foreks optimuma Ivan
Kapustijanski.
“U slučaju rata, tržište može izgubiti 20
odsto svjetskih zaliha. Pre svih, biće oštećeni najveći uvoznici, a to su
SAD, Kina, Japan, kao i Evrozona — glavne lokomotive svjetske ekonomije”,
kaže on.
I Saudijska Arabija i Iran shvataju koliko je
važna nafta za njihove ekonomije i trudiće se da održe proizvodnju i u ratnim
uvjetima, ističe analitičar Andrej Djačenko. Oštar skok cijena nafte i naftnih
derivata bio bi ozbiljna prijetnja svetskoj ekonomiji jer bi doveo do
inflacije.
“U vrijeme relativno malog rasta,
značajan skok inflacije doveo bi do osiromašenja velikog dijela svjetske
populacije”, dodaje on.
I proizvođači i uvoznici bili bi prinuđeni
smanjit cijene da bi to spriječili, kaže Djačenko.
Odnosi Rijada i Teherana bili su i gori nego
što su danas, podsjeća Pjotr Puškarev, glavni analitičar Tele trade.
Iranska revolucija 1978-79. godine i smrt
Iranaca tokom hodočašća na Hadž 1987. doveli su do prekida diplomatskih odnosa
šiitskog Irana i sunitske Saudijske Arabije na tri godine, što je bio
“veći stres i test za obje zemlje”.
(TBT, Sputnjik)
