BUSINESS
“Socijalizam se vratio, iako je mnogo onih koji su ga
proglasili mrtvim i sahranili na kraju historije devedesetih”, tvrdi ekonomista
John Higgins
FOTO: (SERGEI CHIRIKOV/EPA)
U autorskom tekstu za najuticajniji britanski dnevnik, koji
je istog dana napravio pravi bum na siteu “Guardiana”, Higgins piše
da se ova ideja provlači i među američkim neoliberalima.
“Upravo ‘meki liberalizam’, koji su zastupali Tony
Blair i Bill Clinton iscrpljuje svoju privlačnost i to ne samo u engleskom
govornom području”, tvrdi Higgins. “U Evropi su se pojavile nove
kretnje lijevo da bi izazvale ili zamijenile socijaldemokratske partije koje su
diskretovale politike štednje u posljednjoj deceniji”.
Australijski ekonomista dalje piše da je podrška socijalizmu
naročito jaka među onima ispod 30 godina, čijim iskustvom dominira globalna
finansijska kriza i decenija ekonomske stagnacije i porasta nejednakosti.
Pominju se i nedavni izbori u Velikoj Britaniji, gdje je Jeremy
Corbyn dobio više od 60 odsto glasova građana između 18 i 25 godina. Slično je
bilo i u Americi, gdje je Bernie Sanders imao najveću podršku mladih.
Osnovni uzroci podrške socijalizmu koje ekonomista propagira
su tehnološke promjene koje su “radikalno promijenile strukturu ekonomije
i društva”. Dok je centralnu ulogu u industrijskoj ekonomiji sredinom 20.
vijeka imala proizvodnja, poput rudarstva i poljoprivrede, ekonomijom 21. vijeka
dominiraju usluge, uključujući zdravstvo, obrazovanje i telekomunikacije, koje
zahtijevaju različite oblike ekonomske organizacije.
Drugo, sredinom 20. vijeka ekonomska aktivnost, što je činio
posao od države ili preduzeća, bitno se razlikovala od ne-ekonomskih aktivnosti
(kućni rad, volontiranje, nevladine organizacije…).
Higgins zato predlaže da, da bismo imali socijalističku
ekonomiju 21. vijeka, potrebno je razmotriti mnogo širi opseg koji uklapa
veliki, mali biznis, državu, ali i javna netržišna dobra, NGO, neprofitne
organizacije i domaćinstva. On ovaj oblik naziva socijalizam sa kičmom.
(TBT)
