REGIONAL
Od Srbije, preko Crne Gore, Hrvatske i Makedonije, nova generacija autokrata naučila je šta Zapad želi da čuje, dok kod kuće nastavlja da gazi po demokratiji, vladavini prava i slobodi govora
FOTO: Mustafa,
Rama, Đukanović, Vučić ( AP )
Na prvi pogled,
naročito u poređenju sa ostalim djelovima svijeta, Balkan djeluje kao da je u
dobrom stanju. Posljednjih nekoliko godina bile su plodne za ambicije regiona
da se integriše sa Zapadom. Hrvatska je 2013. postala članica EU, Srbija, Crna
Gora, Makedonija i Albanija su kandidati za članstvo, a čak i država Kosovo potpisala je Sporazum o
stabilizaciji i pridruženju.U međuvremenu,
Crna Gora dobila je pozivnicu za pridruženje NATO-u, Srbija je potpisala
Sporazum o partnerstvu koji NATO trupama omogućava slobodan prolaz kroz zemlju,
a Hrvatska i Albanija su članice alijanse od 2009. godine. Članstvo Makedonije
stoji zbog spora sa Grčkom oko naziva “Makedonija”.
Cilj diplomatskog
djelovanja Zapada na Balkanu dolazi sa ciljem slabljenja ruskog uticaja u
regionu i uspostavljanja vladavine prava. Iako izgleda da su pokušaji Zapada
urodili plodom, plod djeluje trulo.
Nova generacija
autokrata, koje podržavaju SAD i EU, preuzima region, smatra FP.
I SAD i EU
odlučile su da zažmire na korupciju koja je sveprisutna u balkanskim vladama,
kao i da ignorišu autokratske lidere.
Na međunarodnom
planu, lideri regiona su prigrlili vanjsku politiku EU i veoma su dobro upućeni
u ono što zapadne diplomate žele da čuju, dok u svojim zemljama sistematski
narušavaju principe demokratije i vladavine prava.
Lideri regiona
oslanjaju se na provjerenu formulu obuzdavanja osiromašenog i nezaposlenog
stanovništva brutalnom kontrolom nad pravosuđem i putem stvaranja sve veće
zavisnosti građana od državnih radnih mjesta i resursa. Uz to, oni se
obračunavaju sa svojim protivnicima sklapanjem poslova sa oligarsima koji na svom
bogatstvu mogu da zahvale državi.
Američki list kao
primjer daje Mila Đukanovića, koji je na vlasti uprkos optužbama da je
učestvovao u švercu cigareta i drugim kriminalnim radnjama.
U Makedoniji,
Nikola Gruevski koji je se suočava sa ozbiljnim optužbama za korupciju, također
podriva demokratske principe, smatra FP, podsjećajući na prošlogodišnji skandal
špijuniranja opozicije. Makedonski predsjednik Đorđe Ivanov, naredio je prekid
istrage o prisluškivanju i na taj način spasio Gruevskog krivične odgovornosti.
“Od Hrvatske
do Albanije, region ima mnogo mračnih priča o autokratama prerušenim u
demokrate. Ipak, najdramatičniji preobražaj – od ratnog zločinca do miljenika
Zapada – prošao je srpski premijer Aleksandar Vučić”, piše FP.
Vučić je postao
miljenik Zapada zbog spremnosti da odbaci ruski uticaj na Srbiju, smatra FP i
podsjeća na ulogu Vučića u režimu Slobodana Miloševića i njegov politički put
od radikalnog nacionaliste do reformiste.
Potpisivanje
kontroverznog sporazuma o partnerstvu sa NATO, FP ocjenjuje kao “veliki
geopolitički puč” u glavnom ruskom uporuštu na Balkanu.
Prošlog decembra,
Vučić je hvaljen od strane zvaničnika EU zbog hapšenja preko 80 bivših
zvaničnika zbog korupcije. Međutim, zgodno za Vučića, svi uhapšeni većina su
bili pripadnici opozicije, piše FP.
Sloboda medija
također trpi pod Vučićevim režimom. Prema podacima Vova (HRW), Srbija je predvodnik u regionu
po napadima i prijetnjama novinarima.
Postoji veliki
broj razloga zbog kojih SAD i EU tolerišu autokratiju na Balkanu. Glavni su, u
svjetlu ukrajinske krize, kontriranje ruskom uticaju i kontrola migrantske
krize. U oba sličaja, Balkan igra ulogu svojevrsne tampon zone.
(The Bosnia
Times, Newsweek)
