Čini se da broj vijesti o koronavirusu dostiže vrhunac, ali malo je tekstova koji “plastično” prikazuju šta se događa u ljudskom organizmu kada u njega uđe COVID-19, poput teksta NewYork Timesa gdje su sve promjene u tijelu ilustrovane..
(Ispod svakog pasusa nalazi se ilustracija objašnjene promjene)
SARS-CoV-2 Koronavirus
Virus je koji izaziva COVID-19 i trenutno se širi svijetom. Poznato je da najmanje šest drugih vrsta koronavirusa inficira ljude, od kojih neke izazivaju običnu prehladu, a dvije uzrokuju epidemije: SARS i MERS.
Prekriveni šiljcima
Koronavirus je nazvan po krunastim šiljcima koji štrče s njegove površine. Virus je umotan u mjehurić molekula lipida koji se raspada nakon kontakta sa sapunom.
Ulazak u ranjivu ćeliju
Virus ulazi u organizam kroz nos, usta ili oči, a zatim se vezuje za ćelije u disajnim putevima koje proizvode protein ACE2. Vjeruje se da virus potiče od slijepih miševa, gdje je možda vezan za sličan protein.
Oslobađanje virusne RNK (RNA)
Virus inficira ćeliju spajajući svoju “masnu” membranu sa membranom ćelije. Jednom kada uđe unutra, koronavirus oslobađa isječak genetskog materijala koji se zove RNA.
Otmica ćelije
Genom virusa dugačak je manje od 30.000 genetskih „slova“. (Naš genom je dugačak preko 3 milijarde.) Zaražena ćelija čita RNK i počinje da stvara proteine koji će zadržati imunološki sistem i pomoći u sastavljanju novih kopija virusa. Antibiotici ubijaju bakterije i ne djeluju protiv virusa, ali istraživači testiraju antivirusne lijekove koji mogu poremetiti virusne proteine i zaustaviti infekciju.
Pravljenje virusnih proteina
Kako infekcija napreduje, mašina ćelije počinje da luči nove šiljke i druge proteine koji će činiti više primjeraka koronavirusa.
Sastavljanje novih primjeraka
Nove “kopije” virusa sastavljaju se i raznose do spoljnih ivica ćelije.
Širenje zaraze
Svaka zaražena ćelija može osloboditi milione “kopija” virusa prije nego što se ćelija konačno raspadne i umre. Virusi mogu zaraziti ćelije u blizini ili završiti u kapljicama koje izlaze iz pluća.
Odgovor imunog sistema
Većina infekcija COVID-19 uzrokuje temperaturu dok se imuni sistem bori da očisti virus. U teškim slučajevima, imunološki sistem može pretjerano reagovati i početi da napada ćelije pluća. Pluća se začepljuju tečnošću i odumirućim ćelijama, što otežava disanje. Mali procenat infekcija može dovesti do sindroma akutnog respiratornog poremećaja ili do smrti.
Napuštanje tijela
Kašljanje i kihanje mogu izbaciti kapljice opterećene virusom na obližnje ljude i površine, gdje virus može ostati zarazan nekoliko sati do nekoliko dana. Zaraženi ljudi mogu izbjeći širenje virusa noseći masku, ali zdravi ljudi ne moraju da nose masku, osim ako ne zbrinjavaju bolesnu osobu.
Moguća vakcina
Buduća vakcina može pomoći tijelu da proizvede antitijela koja ciljaju virus SARS-CoV-2 i spriječiti ga da inficira ljudske ćelije. Vakcina protiv gripa djeluje na sličan način, ali antitijela koja nastaju vakcinom protiv gripa ne štite od koronavirusa. Najbolji način da se izbjegne zaraza koronavirusom i drugim virusima je da operete ruke sapunom, izbjegavate dodirivanje lica, držite se podalje od bolesnih ljudi i redovno čistite često korištene površine.
(TBT, NYT)
