Zašto je Kašmir kontroverzan?
Kašmir je himalajska regija za koju i Indija i Pakistan tvrde da je potpuno njihova. To područje je nekada bila kneževska država zvana Džavu i Kašmir, ali je pripojena Indiji 1947. godine kada je potkontinent podijeljen na kraju britanske vladavine.
Oblast, koja je i danas jedna od najmilitariziranijih zona na svijetu, glavna je tačka sukoba između Indije i Pakistana već duže od šest decenija. Obje države i nuklearne sile su dobile kontrolu nad dijelom regije uz dogovor o prekidu vatre.
Na indijskoj strani tinja nasilje već tri decenije zbog separatističkih pobuna.
Šta se dešava sada?
Indijskom ustavu je 1949. godine dodata posebna odredba koja omogućuje autonomiju Džamu i Kašmiru. Član 370 omogućuje državi da ima sopstveni ustav, zastavu i nezavisnost u odnosu na sve oblasti osim inozemnih poslova, odbrane i komunikacija.
Još jedna uredba je kasnije dodata pod Članom 370 – 35A – daje posebne privilegije stalnim stanovnicima, uključujuči i one zaposlene u državnim institucijama i ekskluzivno pravo da posjeduju imovinu u državi.
Član 370 koji je Indija sada povukla je specifičan zato što garantira autonomiju za državu čije većinsko stanovništvo čine muslimani. Na indijskoj strani je situacija već duže vrijeme nestabilna.
Za mnoge stanovnike Kašmira Član 370 bio glavni dokaz da su dio Indije i njegovim opozivom je Indijska narodna partija neopozivo promijenila odnos Delhija sa regionom.
Pakistan je osudio odluku Indije kao ilegalnu, rekavši da će „iskoristiti sve moguće opcije” da se bori protiv nje.
– Indija igra opasnu igru koja će imati ozbiljne posljedice po mir i stabilnost u regionu – izjavio je ministar vanjskih poslova Pakistana Šah Mehmud Kureši.
Zašto je indijska vlada to uradila
Indijska narodna partija koja je ranije ove godine odnijela pobjedu uvrstila je opoziv člana 370 u predizborna obećanja. Tvrdila je da Član 370 usporava razvoj regije i integraciju s Indijom.
Izvor iz indijske vlade navodi da je specijalni status regije odbijao strane investitore i uticao na ekonomiju, dok su terorizam i krijumčarenje cvjetali.
Atmosfera straha
Kašmir koji je sada pod upravom Indije je gotovo zatvoren. Uvedeni su uslovi slični policijskom satu, kao i zabrana okupljanja više od četiri osobe.
Desetine hiljada indijskih trupa se uputilo u regiju, a turistima je rečeno da napuste oblast zbog opasnosti od terorističkih napada.
U satima prije najava ukidanja specijalnog statusa, bivšim ministrima Omaru Abduli i Mehbuba Mufti određen je kućni pritvor.
– Kada smo se probudili jutros internet je već bio ugašen, a telefoni nisu imali signal. U svakoj ulici su paravojne jedinice. Niko ne zna šta se dešava u drugim dijelovima zemlje, ne možemo razgovarati sa drugim ljudima. Plašimo se izaći napolje. Ljudi imaju zalihe hrane i vode za nekoliko mjeseci – opisala je Pendi situaciju iz prve ruke.
(TBT, Mediji)
