Istanbul je možda jedan od najljepših
gradova na svijetu. Grad koji sa svom svojom raskošnošću spaja dva kontinenta i
Bosforom obojenim u hiljade boja nastavlja da osvaja srca.
Rimski imperator Konstantin Veliki na
prostoru današnjeg Istanbul u starom gradu Byzantium 330. godine je osnovao
grad po imenu Novi Rim. Grad će kasnije postati poznat po imenu
Konstantinopolis, odnosno Konstantinov grad. Grad je postao prijestolnica Rimskog
carstva. Najvažniji faktor premještanja prijestolnice bila je činjenica da se
ovaj grad nalazio na ruti trgovinskih puteva. U gradu su ubrzo počeli nicati
objekti sličnim onima u Rimu. Pored trgovine, drugi važanfaktor premještanja
prijestolnice na ovo mjesto je bio Konstantinov tolerantniji pristup
hrišćanstvu koje se brzo širilo imperijom. Konstantin je s jedne strane
praktikovao paganska rimska vjerovanja, a s druge strane hrišćanima je dao
slobodu.
Konzilij koji se pod njegovim
pokroviteljstvom 325. godine okupio u Izniku, stotine Biblija je smanjilo na
današnje četiri Biblije. Vjeruje se da je kršten na samrti i da je prešao na
hrišćanstvo…
Godine 395. godine Rimsko carstvo se
dijeli na dvije polovice. Zapadnim dijelom je upravljao Rim, a glavni grad
Istočnog dijela bio Konstantinopolis. Zapadno rimsko carstvo se brzo srušilo,
dok se Istočno rimsko carstvo održalo više od 1.000 godina.
Za vrijeme vladavine cara Justinijana
teritorije Zapadnog rimskog carstva prešle su pod vlast Istočnog rimskog
carstva. Kao rezultat pogrešnog imenovanja, u 16. stoljeću se počeo koristiti
naziv Bizantijsko carstvo.
Nakon što su Turci 1071 godine
pobiijedili Bizantijsko carstvo u bici Malazgirt i nastanili se u Anadoliji,
historija se počela mijenjati. Anadolija je u očima Turaka bila grčko-rimska
zemlja. Prostori nazvani Rumeli ubrzo su naseljeni od strane Turaka, brojnih
plemena koja su dolazila da istoka. To područje je kasnije dobilo ime Trakija,
dok su dalje teritorije u Evropi nazvane Rumeli.
Bizantijski gradovi su nastavili
prelaziti u ruke Turaka i u doba Anadolskih Seldžuka. Tursko krilo Kayilar na
području dodijeljene im regije Sogut osnovalo je Osmansko carstvo, koje se brzo
počelo širiti prema zapadu. Bizantijski gradovi su jedan po jedan prelazili u
ruke Osmanlija. Osvajanje najvećeg od tih gradova, Burse, omogućilo je širenje
Osmanlija prema zapadu.
Prelaskom moreuza Dardaneli i
dolaskom u Trakiju, Evropa se susrela sa osmanskim Turcima koji će se održati
stotinama godina. Ubrzo je osvojen i grad Edirne, koji će biti proglašen
glavnim gradom. Osmanlije su i prijateljima, a i neprijateljima, pokazali da će
bit trajni u Evropi. Istanbul se našao među osmanskim teritorijama koje su se
prostirale na dva kontinenta. Površina Bizantijskog carstva se ubrzo smanjila i
pretovorila u grad državu. Sultan Mehmet II., koji se na tron uspeo 1451.
godine, bio je izuzetno dobro obrazovan lider, svjestan značaja tehnologije i
nauke. Odrastao je slušajući hadis koji su mu ponavljali njegovi učitelji –
“Sigurno će biti osvojen Konstantinopolis, divan je emir (komandant) njen
(te vojske) divna je ta vojska”. Ubrzo nakon stupanja na tron,
odlučio je osvojiti Istanbul, govoreći : “Ili ću ja osvojiti Istanbul, ili će Istanbul osvojiti mene”.
Istanbul je osvojen 29. maja 1453.
godine kada je Ulubatli Hasan na zidine grada postavio Osmansku zastavu, a
posljednji bizantijski vladar je život izgubio braneći grad…
/The Bosnia Times, A.A./
