Tokom 2018. godine, američki predsjednik Donald Trump privatno je prijetio nekoliko puta da će povući SAD iz NATO, piše “New York Times”.
Kada je predsjednik prvi put spomenuo mogućnost o izlasku Amerike iz Sjeverno-atlantske alijanse, viši zvaničnici nisu bili sigurni da li je ozbiljan. Od tada, Trump, koji je doveo u pitanje da li je dugogodišnji savez još uvijek relevantan, i javno je kritikovao saveznike u pogledu odvajanja novca za odbranu, izrazio je želju da napusti NATO nekoliko puta.
Prošlog jula, tokom samita NATO u Briselu, Trump je rekao svojim službenicima za nacionalnu bezbjednost da ne vidi svrhu Alijanse, za koju smatra da crpi novac od SAD.
U tom momentu, tim za nacionalnu bezbjednost, uključujući sada bivšeg ministra odbrane Jamesa Mattisa i Johna Boltona, savjetnika za nacionalnu bezbjednost, pokušali su da zadrže američku strategiju bez spominjanja povlačenja koje bi drastično smanjilo uticaj Washingtona u Evropi, i moglo bi da ohrabri Rusiju u narednim decenijama. Trenutni i bivši zvaničnici koji podržavaju NATO, rekli su da strahuju da bi Trump mogao da se vrati svojoj prijetnji dok vojni troškovi saveznika i dalje zaostaju za ciljevima koje je predsjednik postavio.
Putinova želja
Kako piše “New York Times”, postoji nekoliko stvari koje predsjednik Rusije Vladimir Putin najviše želi, a među njima je najveća slabljenje NATO-a, vojnog saveza između Sjedinjenih Država, Evrope i Kanade. Ovakim navodima idu na ruku i nedavne optužbe da je Trump od svojih saradnika sakrio detalje sastanaka sa Putinom, kao i višemjesečna istraga FBI o ruskom miješanju u predsjedničke izbore 2016.
Potez povlačenja iz Alijanse “bio bi jedna od najštetnijih stvari koje bi svaki predsjednik mogao da učini američkim interesima”, rekla je Michelle Fleury, podsekretar za odbranu u toku mandata predsednika Baracka Obame.
– To bi uništilo više od 70 godina mukotrpnog rada u višestrukim administracijama, republikanskoj i demokratskoj, kako bi se stvorio možda najmoćniji i najpovoljniji savez u historiji. A to bi bio najluđi uspjeh o kome je Vladimir Putin mogao da sanja – rekla je ona za list.
Penzionisani admiral James Stavridis, bivši vrhovni komandant NATO-a, izjavio je da bi američko povlačenje iz saveza bila “geopolitička greška epske proporcije”.
– Čak i diskusija o ideji napuštanju NATO, a kamoli da se to uradi, bio bi poklon vijeka za Putina – rekao je komandant.
Američki zvaničnici za nacionalnu bezbjednost vjeruju da se Rusija u velikoj mjeri usredsredila na podrivanje solidarnosti između Sjedinjenih Država i Evrope nakon što je nelegalno pripojila Krim 2014. godine. Njegov cilj je bio da se nadjača NATO, koji Moskva smatra prijetnjom.
Rusko uplitanje u američke izbore i napori da se spriječi ulazak bivših “satelit” država u Alijansu pokušali su da oslabe, kako oni to gledaju – “neprijatelje u susjedstvu”, kažu američki zvaničnici. Sa oslabljenim NATO-om, rekli su, Putin bi imao više slobode da se ponaša kako želi, uspostavljajući Rusiju kao protivtežu Evropi i Sjedinjenim Državama. Američko povlačenje iz saveza postiglo bi sve što je Putin pokušao da pokrene, rekli su zvaničnici.
(TBT, NYT)
