Kada je Mađarska državna opera posjetila grad preko granice u zapadnoj Ukrajini u septembru kako bi izvela patriotsku operu, 3.000 ljudi je ustalo prilikom izvođenja ukrajinske i mađarske himne. Publika u Beregovu stajala je nijema tokom ukrajinske himne a onda je zapjevala himnu Mađarske, susjedne zemlje.
Bilo da je u pitanju granica sa Rusijom na istoku ili Evropskom unijom na zapadu, jezičke i kulturne veze koje prevazilaze granice otežavaju Ukrajini da postoji kao ujedinjena država. A autokratski lider Mađarske Viktor Orban iskoristio je nacionalističke impulse i pokrenuo poplavu populizma u cijeloj Evropi, izazvavši zabrinutost da će prouzrokovati probleme etničkim grupama van njihovih domovina.
“U njihovim glavama oni žive u Mađarskoj”, rekao je Vasil Vovkunovič, bivši učitelj i prodavac namještaja koji je u novembru predvodio grupu ukrajinskih nacionalista koji su pocijepali mađarsku zastavu ispred gradske skupštine. Grupa je ostavila netaknute ostale tri zastave koje su bile podignute, zastave Ukrajine, Evropske unije i općine.
Rijetke su nacije kojima je zemlja toliko preraspoređena kao one u Centralnoj i Istočnoj Evropi, naročito kada je riječ o bivšim dijelovima Austrougarskog carstva koje se raspalo poslije Prvog svjetskog rata. Beregovo je u proteklom stoljeću bilo dio pet država.
Trijanonskim sporazumom iz 1920, Mađarska je izgubila dvije trećine svoje zemlje. Bijes zbog rasparčavanja zemlje konstantan je od tada ali je novi život dobio pod Orbanom. Njegova vlada je milionu Mađara koji žive van granica zemlje dala pasoše i pravo glasa stvorivši tako veliki blok koji podržava nacionalizam Orbana i njegove partije Fides. Sama Mađarska ima 9,7 miliona ljudi. Mađarski gradonačelnik Beregova Zoltan Babek kaže da nije dobio pasoš od Budimpešte ali njegova žena jeste i insistira na tome da niko ne zagovara da se grad pridruži Mađarskoj. Na pitanje da li sebe smatra ukrajinskim patriotom rekao je: “Ja sam patriota za ovaj grad.”
Tužioci u Transkarpatiji, regionu koji se graniči sa Mađarskom, nedavno su najavili istragu zbog izdaje, a u vezi sa izdavanjem mađarskih pasoša ukrajinskim građanima.
Ministarstvo spoljnih poslova u Kijevu naredilo je izbacivanje mađarskog konzula iz Beregova poslije snimka na kome se vidi kako se prilikom dodjele mađarskih pasoša građani zaklinju na vjernost Mađarskoj. Može se čuti i mađarski diplomata koji ih upozorava da ne govore ništa ukrajinskim vlastima o svom novom državljanstvu. Dualno državljanstvo je zabranjeno ukrajinskim zakonima.
Orbanova vlada insistira na tome da ne namjerava ponovo osvojiti izgubljene zemlje i izgraditi “Veliku Mađarsku” u koju će biti uključeni dijelovi Rumunije, Srbije, Slovačke i Ukrajine.
Ali dok se protivi multikulturalizmu kod kuće, vlada se žali da druge zemlje pokušavaju natjerati mađarsku manjinu da nauči njihov jezik i običaje.
Orbanova vlada je u julu objavila postavljenje komesara za razvoj Transkarpatije koja nije u Mađarskoj. Dmitro Tužanski, stručnjak za mađarsko-ukrajinske odnose iz Užgoroda, glavnog grada Transkarpatije, kaže: “To je greška, frojdovska greška. Pokazuje šta zapravo misle.”
Ukrajina se osjeća pod opsadom. Mađarska je članica Evropske unije koja je gura ka Zapadu. Orban je pak uporno gura u drugom pravcu, ka Rusiji.
Budimpešta pruža podršku mađarskoj dijaspori. Najveću korist od toga u Beregovu ima Transkarpatski mađarski institut Ferenc Rakoci II. Rektor instituta Ildiko Oroš je zahvalna za pomoć u protestovanju zbog zabrane upotrebe bilo kog drugog jezika osim ukrajinskog. Oni koji govore mađarski u Ukrajini nisu poput migranata protiv kojih je Orban, već su više nalik američkim Indijancima čiju su zemlju iznenada oteli stranci.
“Mi smo ostali kod kuće. Oni su došli do nas a ne mi do njih”, rekla je ona i dodala da je njena baka rođena u Čehoslovačkoj, majka u Mađarskoj a ona u Sovjetskom Savezu. “Niko od nas se nije selio.”
(TBT, NYT)
