Roze ima jačinu. Nekada razigrana boja krhkih balerina, žvakaćih guma i Malibu Barbike, u posljednje vrijeme je nabacila mišiće i preuzela tonove društvenopolitičkog protesta, kršenja pravila i čiste erotike.
Ta poruka se pojavljuje sa neočekivanom silinom na Modnom institutu tehnologije u New Yorku, na izložbi koja istražuje varijacije boje koja je vijekovima poput pingpong loptice varirala u tonu od smjerne do smjelo subverzivne, od klasike do kiča i nazad.
Roze je boja u tranziciji – lijepa i lijepo uznemirujuća – na izložbi koja je otvorena 7. septembra. Njen kič faktor je sasvim sigurno obojio njen uticaj.
“To je jedan razlog zašto je ljudi ne shvataju ozbiljno”, kaže Valerie Steele, direktorica muzeja na Modnom institutu. Steeleova, sa druge strane, poziva ljude da ponovo razmotre svoj stav prema ovoj boji.
“Društvo je to koje čini boju, koje odlučuje šta koja boja znači”, rekla je ona i taj stav se vidi kroz cijelu izložbu i knjigu koju je napisala Steeleova Pink: The History of a Punk, Pretty, Powerful Color.
Multidimenzionalna boja sa brojnim varijacijama nije više samo “glupava boja za djevojčice već androgina, kul, hip, protestujuća roze, izraz svih vrsta komplikovanih ideja”.
Izložba podržava njenu ideju sa roze bojom koja odbacuje svoje smjerne tonove u korist konfrontirajućeg a ponekad i lascivnog raspoloženja.
Transgresivni uticaj roze boje se već duže vrijeme sprema. U zapadnoj kulturi tu boju u njenim blagim, pastelnim varijacijama prihvatilo je plemstvo, a njena popularnost je skočila krajem 14. vijeka kada su nove boje iz Indije i sa Sumatre pomogle da se pravi bogatija boja.
Sredinom 18. vijeka, Madamme de Pompadour je konfekcijsku roze učinila vrhunskim modnim dodatkom. Roze su tada nosili i muškarci i žene. Ali sredinom 19. vijeka, muškarci su je prepustili sestrama i suprugama.
Vremena se mijenjaju a sa njima i profil roze boje.
Ona je postala politička, ozloglašeni roze trougao nacističke ere počeli su da koriste gay aktivisti kao simbol protesta. Pink su preuzele i nove generacije feministkinja kao izraz ponosa na inauguraciji 2017. kada su se žene masovno okupile u Washingtonu.
Marketinški stručnjaci su odgovorili nizom proizvoda, od skandinavskog namještaja i brenda Fenty koji je dizajnirala Rihanna i koji je kombinacija budoara i agresivnosti sportskog terena.
“Kada je riječ o novim stvarima, roze boja je dobila harizmu i kompleksnost crne”, kaže Valerie Steele. “Od onog trenutka kada su počeli da je tretiraju kao androginu i političku boju koja se obraća mladim muškarcima i ženama svih rasa, njoj povratka nema.”
(TBT, NYT)
