Nakon što je pobijedila na španskom nacionalnom takmičenju ljepote u junu, Anhela Ponse će biti prva transrodna žena koja će učestvovati na takmičenju Mis univerzum. Ali ona se također bori protiv tradicionalnih koncepata pola i ljepote i u misiji je da sruši ono što vidi kao neprihvatljive barijere u modnoj industriji.
“Čak i ako mnogi ne žele da me vide kao ženu, ja to očigledno jesam”, kaže Anhela (27) koja je odrasla u Pilasu, konzervativnom gradu na jugu Španije gdje njen otac ima bar. “Tamo nije bilo nikog poput mene”, kaže.
To se prenijelo i na njeno školovanje kada je smještena u grupu djece kojima je potrebna posebna njega i gdje su bila djeca iz rasturenih porodica i Romi.
Njeni roditelji su se žestoko borili kako protiv toga da je ne izdvajaju, tako i protiv neželjene pažnje i uvreda kojima je često zasipana. Kada je bila veoma mala, ohrabrivali su je da se igra sa omiljenim lutkama.
“Moji problemi su počinjali van kuće, u školi i na ulici”, kaže. “Moji roditelji su me uvijek podržavali, ali od trenutka kada sam rođena osjećala sam da sam javna ličnost i da ljudi nekako imaju pravo da pričaju o meni.”
Prije tri godine, kada je pobijedila na nacionalnom takmičenju ljepote, preselila se u Madrid kako bi radila na karijeri modela. Istovremeno je počela da sarađuje sa Fondacijom Danijela koju je osnovala Špankinja koja se borila protiv menadžmenta škole koja nije htjela da prihvati njenu transrodnu kćerku.
Kao jedan od volontera fondacije, Anhela Ponse drži predavanja u školama i sreće se sa djecom i roditeljima koji se suočavaju sa transrodnim pitanjima.
Kada je imala 16 godina, Anhela je odlučila da se podvrgne hormonalnom tretmanu a potom i vaginalnoj plastičnoj hirurgiji. Ali kaže da tinejdžerima sa kojima se sreće uvijek govori da je vaginalna hirurgija lični izbor i da nije od suštinskog značaja da se osjećaju kao žene.
Njen nedavni uspjeh na takmičenju ljepote donio joj je obožavaoce, ali je bila i meta napada – mahom od drugih žena, kaže.
“Ono što me pogađa je što mnogo kritike dolazi od žena i ljudi iz mog okruženja, i to u trenutku kada žene izlaze na ulice u potrazi za priznanjem”, priča ona. “Čudno mi je što neke žene ne tolerišu to što na takmičenju predstavljam svoju zemlju kao žena, što i jesam.”
Dodaje: “Ako želimo progres, moramo da prestanemo da gledamo da li je ono što druge žene rade dobro ili nije.”
Iznenađujuće za neke, ali dominantno katolička Španija pristupila je rješavanju više rodnih pitanja. U junu, novi premijer Pedro Sančez postavio je žene na čelo 11 od 17 ministarstava u vladi, što je najveći broj žena ministara u nekoj zapadnoj zemlji.
Španija je i jedna od prvih zemalja koja je legalizovala istopolne brakove 2004. godine.
Anhela Ponse navodi da najveći dio kritike na njen račun, upućene preko društvenih medija, dolazi od žena iz inostranstva koje vjeruju da će imati nepravednu prednost nad drugim kraljicama ljepote kada se kasnije ove godine bude pojavila na takmičenju Mis univerzum. Uz genitalnu hirurgiju, kaže da je jedina druga procedura kojoj se podvrgla bilo povećanje grudi poslije hormonalne terapije.
“Kada čujem da djevojke neće imati iste uslove takmičenja, odgovorim da je to istina ali samo zato što sam ja morala duplo da se potrudim da bih došla dovde jer mi priroda nije sve dala”, kaže. “Moje lice je uvijek bilo moje lice, dopalo vam se ili ne, a isto važi i za moj struk.”
Ona također govori o licemjerju nekih velikih modnih maraka koje su je odbile kao manekenku kada su saznale da je transrodna. “Postoje brendovi kojima odgovara da kupuješ i nosiš njihovu odjeću ali te ne žele na modnoj pisti”, kaže. “To je prilično čudno s obzirom na to da modni svijet tvrdi da postavlja trendove.”
Takmičenje Mis univerzum je gotovo dvije decenije bilo u rukama sadašnjeg američkog predsjednika Donalda Trumpa. Tokom njegove uprave, pravila su promijenjena kako bi se dozvolilo učešće transrodnih takmičarki, i to nakon uspješne kampanje 2012. koju je pokrenula Jenna Talackova, kanadska kraljica ljepote kojoj je prvobitno bilo zabranjeno da se takmiči na nacionalnom nivou.
Guillermo Escobar, predsjedavajući španskog takmičenja, priznaje da je pobjeda Ponseove kao transrodne osobe pomogla u podizanju profila takmičenja, ali insistira na tome da ju je “žiri procijenio kao sjajnu ženu”.
“Ona je pionir koji šalje poruku jednakosti i poštovanja, ali nadam se da ćemo s vremenom imati još kandidata poput nje i da to više neće biti vijest”, dodao je on.
Tokom intervjua sa Ponseovom, njena 19-godišnja sestra Amanda ju je intenzivno posmatrala i snimila nekoliko fotografija telefonom.
“Mogu samo da se ponosim svojom sestrom”, kaže. “Naporno je radila da stigne dovde, ali znam da ona i sve druge žene mogu da odu još dalje.”
(TBT, NYT)
