KULTURA
Casablanca, izvanvremenska priča o ljubavi, gubitku i
iskupljenju u doba borbe protiv nacista, film koji mnogi smatraju najboljim
svih vremena, premijerno je prikazan prije 75 godina
FOTO: Plakat (Wikipedia)
Casablanca, izvanvremenska priča o ljubavi, gubitku i
iskupljenju u doba borbe protiv nacista, film koji mnogi smatraju najboljim
svih vremena, premijerno je prikazan prije 75 godina.
Premijera je organizirana na brzinu, 26. novembra 1942. u
New Yorku, kako bi se pokušala iskoristiti saveznička invazija u sjevernoj
Africi. Casablanca nije dobro krenula na kino blagajnama, ali je polako
osvajala srca diljem svijeta i 1944. godine osvojila je Oscara za najbolji
film, režiju Michaela Curtiza i scenarij.
Priču znaju svi: divna i tužna ljubavna priča s Humphreyjem
Bogartom i Ingrid Bergman u ulogama Ricka Blainea i Ilse Lund, dvoje ljubavnika
čija je veza morala biti žrtvovana zbog borbe s nacistima.
Scenarij Howarda Kocha, Juliusa Epsteina i njegova blizanca
Philipa, ističe se i po najvećem broju zapamćenih citata iz nekog filma, od “U
tvoje zdravlje, mala!” i “Uvijek ćemo imati Pariz” do “Odsviraj to ponovo, Sam”
i “Ovo je početak jednog divnog prijateljstva”.
Pošto je prošle godine umrla Madeleine LeBeau, koja je u
filmu igrala odbačenu Rickovu djevojku Yvonne, na životu više nema nikoga iz
glumačke postave, ali nasljeđe Casablance nitko ne dovodi u pitanje.
Treći najbolji američki film u povijesti po ocjeni Američkog
filmskog istituta, Casablanca i dalje bez problema puni kino dvorane kada se
organiziraju posebna prikazivanja.
“To je film koji je hipnotizirao publiku u najcrnjim danima
Drugog svjetskog rata, a njegova je poruka i danas relevantna”, kaže američka
novinarka Amanda Garrett, specijalizirana za filmove iz zlatnog doba
Hollywooda.
“Svaki od brojnih likova u filmu je doveden u neku očajničku
situaciju u življenju pod totalitranim režimom i svaki je prisiljen odlučiti
kako će reagirati suočen s licem nezamislivog zla”, objašnjava Garrett.
Za snimanje Casablance vežu se mnoge legende, a najpoznatija
je da je opipljiva kemija između Bergman i Bogarta bila temeljena na stvarnoj
obostranoj privlačnosti.
Članovi njihovih obitelj, uključujući kćer Ingrid Bergman,
glumicu Isabellu Rosselini, i pokojnu Lauren Bacall, Bogartovu ljubav života,
više su puta kazali da niti Bergman niti Bogart nisu imali neko mišljenje niti
o filmu niti o jedno drugome.
Ingrid Bergman, koja je umrla 1982. u 67. godini, ali je i
dalje mnogima najljepša glumica u povijesti velikog ekrana, zapravo nije htjela
igrati u Casablanci, ali je ulogu prihvatila pošto je izgubila drugu za koju je
bila zainteresirana.
Povjesničari filma često ističu da su scenaristi tokom
snimanja neprestano prepravljali i mijenjali scenarij, tako da Bergman ni sama
nije znala hoće li na kraju završiti s Ricom ili Victorom Laszlom, likom kojega
je igrao Paul Henreid.
Neprestano ih je ispitivala o tome, ali niti oni sami nisu
znali što će na kraju iskrojiti. Glumici je stoga rečeno da u završnoj sceni u
Rickovom Cafeu ima što je moguće neutralniji izraz lica, a Bergman je scenu
odigrala tako da se toj tajanstvenoj facijalnoj ekspresiji svi dive.
“Casablanca ilustirira onodobnu snagu Hollywooda, s odličnim
redateljem, sjajnim glumcima, izvrsnim scenarijem, kostimima i scenografijom,
koji stopljeni u jedno rezultiraju apsolutno očaravajućim filmom”, rekla je
novinarka Nora Fiore.
“To je najbolja počast talentu i kvaliteti starog Hollywooda
i važnosti filmova kakve su studiji proizvodili na svom vrhuncu”, kazala je.
(TBT)
