CIVILIZACIJA
Muzej u Mosulu nekada je bio dom brojnih vrijednih umjetnina,
a sada leži u ruševina koje je iza sebe ostavila teroristička organizacija ISIL
FOTO: (Reuters)
Nekadašnji dom arheološkog blaga, Mosulski muzej ne može
otvoriti svoja vrata posjetiocima – tih vrata više nema. Sada se u ovaj irački
muzej ulazi kroz rupe u podrumu i zidovima, a sam pogled na unutrašnjost tjera
suze na oči.
U tami se nalazi gomila krša – ono što je ostalo od dvije
drevne asirske statue krilatog bika koje je grupa džihadista Islamske države
pretvorila u prah. Iračke snage preuzele su zgradu od terorista prilikom velike
ofanzive protjerivanja iz sjevernog u zapadni Mosul. Nažalost, oslobađanje
muzeja predstavlja samo simboličku pobjedu.
Džihadisti su u februaru 2015. godine objavili ozloglašeni
snimak u kom maljevima i pneumatskim bušilicama uništavaju muzejska blaga.
Rezultat toga su ove ruševine. Sve u svemu, ništa u muzeju nije ostalo
netaknuto.
U mračnom holu, hrpa kamenja stoji na mjestu gdje su se
nekada turisti divili dvjema asirskim statuama Lamasua – krilatog bika sa
ljudskim licem. Arheološkinja Lejla Salih kaže da su ovi spomenici bili visoki
dva metra i teški više od četiri tone. Sada se u kršu mogu vidjeti samo ostaci
izvajanih nogu i krila. Na drugim ostacima polomljenog kamena naziru se natpisi
klinastog pisma. Iz zidina podruma štrče savijene gvozdene šipke temelja.
Ponegdje su i dijelovi zidova zgrade oker boje – porušeni
raketiranjem iračkih snaga prilikom napada na ekstremiste.
Asirija, čiji je glavni grad Niniva bio na području
današnjeg Mosula, bila je kraljevstvo u sjevernoj Mesopotamiji, jedno od
najmoćnijih na drevnom Bliskom istoku. Asirska umjetnost poznata je po svojim
bareljefnim skulpturama sa ratnim motivima. Od sto izloženih objekta, samo šest
nije bilo originalno. I sve je na mjestu uništeno.
FOTO: (Reuters)
“Pored dvije statue Lamasua u muzeju se nalazio i
krilati lav sličnih proporcija i te tri skulpture bile su najvrijedniji
eksponati”, kaže Salih i dodaje da zbog svoje težine džihadisti nisu mogli
da ih ukradu pa su ih na licu mjesta uništili.
Ovaj irački muzej sadržavao je i eksponate iz drevne Grčke,
kao i iz perioda Aleksandra Velikog. Međutim, gvozdene i drvene vitrine u
kojima su ove umjetnine bile smještene sada su ili prazne ili pune polomljenog
stakla.
Oznake na podu ispisane na engleskom i arapskom dokaz su
velike štete i neprocjenjivog gubitka. Tako se sa poda može pročitati da su tu
nekad bili smješteni srebrni pehari iz 2600. godine pre Hrista, ili razni
predmeti iz nimrudskih palata iz devetog vijeka prije nove ere. Na ostalima se
spominju i vaze, biserne i gipsane ploče, kao i bakarni svijećnjak sa cvijetnim
motivima iz doba Mameluka.
Teroristi su zauzeli niz drevnih lokacija u svom pohodu na
Irak i Siriju 2014. godine. Kada su u ljeto te godine proglasili takozvani
“novi kalifat”, opustošili su i uništili neke od njih. Ono što nisu
sravnili sa zemljom, prodali su na crnom tržištu.
Na snimku koji su objavili, buldožerima, sjekirama i eksplozivima
demolirali su Nimrud, antički asirski grad osnovan u 13. vijeku prije nove ere.
U Mosulskom muzeju ostala su čitava samo dva crna kovčega sa
gravurama citata iz Kur'ana koji su pripadali šiitskim imamima iz 13. vijeka.
Lejla Salih kaže da je restauracija moguća, ali se ne može pouzdano znati koji
dijelovi fale.
(TBT, Al Araby, Newsweek.rs)
