Američke snage stacionirane u Siriji su haubicama, helikopterima i jurišnim avionima napale bazu u kojoj su se nalazili pripadnici lokalne milicije povezane sa iranskom Revolucionarnom gardom, desetak dana pošto su tri vojnika iz SAD lakše ranjena u napadu na njihovu bazu. Osim Amerikanaca i Iranaca, u sirijskom haosu ratuju i Rusi, Izraelci, ISIL, te bezbroj lokalnih milicija. Eho rata u Ukrajini nad sirijskom pustinjom.
“Apachima”, haubicama M-777 i jurišnim avionima A-130 neutralisali smo raketne lansere i neprijateljske vojnike povezane sa iranskom Revolucionarnom gardom, potvrdili su zvaničnici Pentagona, nekoliko sati pošto su američke snage bombardirale bunkere lokalne milicije u provinciji Der ez Zor.
Ovu akciju je, kako navode američki mediji, odobrio predsjednik Joe Biden na osnovu obaveštajnih informacija prema kojima je su napad na baze kod El Tanfa i Der ez Zora okrivljeni pripadnici milicije koju obučavaju Iranci.
Nekih 1.000 Amerikanaca smješteno je nedaleko od naftnog polja El Omar, oko kojeg patroliraju pripadnici Sirijskih demokratskih snaga, kurdske milicije formirane prije sedam godina. U tu formaciju, u međuvremenu, utopile su se preostali borci Slobodne sirijske armije.
Od dolaska u Siriju, Amerikanci su neprestano na meti kritika vlasti u Damasku da konvojima cisterni odvoze naftu sa polja koja kontroliraju.
Vlasti u Teheranu su odbacile bilo kakvu vezu sa ovim događajima, optužujući Washington za “povredu sirijskog suvereniteta i teritorijalnog integriteta”.
Poslije Bidenovog naređenja, uslijedila su dva talasa napada na skrovišta lokalnih milicija u kojima su učestvovali avioni F-15, F-16 i A-130, kao i jurišni helikopteri “Apach” i haubice M-777.
Sirijski izvori navode da su pogođena skladišta municije brigade Fatemijun u mjestu Ajash. Tu brigadu čine mahom Avganistanci, koji se već godinama bore na strani Iranaca. U Siriju su upućeni 2013. godine u skopu akcije Teherana protiv ISIL-a.
Napad Amerikanaca, čijih se 1.000 vojnika nalazi u Siriji uprkos oštrom protivljenju vlade Bashara Al Assada, odgovor je na salvu projektila koja je ispaljena na njihovu bazu prošle sedmice, U eksplozijama su lakše ranjena tri američka vojnika.
Sirijska agencija Sana javila je da je oko američke baze palo najmanje desetak projektila, te da su se, nedugo zatim, iz kompleksa čule eksplozije.
U američkom odgovoru stradala su “dvije ili tri osobe”, koje je Pentagon opisao kao navodne pripadnike lokalne oružane grupe, o čijoj obuci se već godinama brinu oficiri iranske Republikanske garde.
Iranci, predvođeni generalom Kasemom Solejmanijem koga su Amerikanci prije dvije godine ubili u Bagdadu, su suštinski spasili Assadov režim od, kako se u tom trenutku činilo, neminovnog poraza od pobunjenika. Od tada, Iranci u velikoj mjeri kontroliraju situaciju u Siriji.
Igra živaca u Siriji
Sredinom juna, Rusi su bombardirali bazu u kojoj su Amerikanci, nešto ranije, obučavali pripadnike lokalnih milicija. Ruska komanda je, prije te akcije, upozorila Amerikance da će napasti El Tanf, nedaleko od granice sa Irakom i Jordanom, navodeći da su pripadnici milicije stacionirani u toj bazi izveli niz akcija protiv snaga vlade Bashara Al Assada.
Amerikanci su, ubrzo, napustili položaje, pa u trenutku napada, u okolini baze nije bilo američkih vojnika, ali zvaničnici Pentagona smatraju da ova akcija predstavlja “eskalaciju tenzija” i “uznemiravanje snaga SAD” u Siriji.
Zračni napad na El Tanf predstavlja nastavak serije sličnih akcija, zbog kojih američki zvaničnici strahuju da bi, na koncu, mogli rezultirati direktnim sukobom snaga Rusije i SAD u Siriji.
Nekoliko dana prije ovog incidenta, ruski borbeni avioni uletjeli su u zonu u kojoj su američke letjelice izvodile napad na položaje pripadnika ISIL-a. Rusi su napustili ovo područje kada su stigli američki lovci.
Bitka za Hasham, dan kada su SAD i Rusija bili na ivici rata
Ruski napad najozbiljniji je incident nikada do kraja rasvetljene bitke za Hasham iz februara 2018. godine, kada je došlo do okršaja američkih vojnika i pripadnika kompanije “Wagner”, poslije koje je bilo ozbiljnih međusobnih optužbi obje strane.
Stvaran broj ubijenih u ovom obračunu nikada nije objavljen, ali je tadašnji šef Centralne obavještajne agencije i kasniji državni sekretar Mike Pompeo tvrdio da je “ubijeno nekoliko stotina Rusa”.
Predstavnici “Wagnera” tvrdili su da je poginulo najviše 15 Rusa, dok je sirijska verzija događaja u velikoj mjeri drugačija. Damask iznosi da su se vladine snage i ruski dobrovoljci našli na meti napada američke avijacije, dok su opkoljavali nekoliko jedinica ISIL-a. U ovom napadu ubijeno je 55 pripadnika Asaadovih snaga i 10 Rusa, tvrdio je tada Damask.
Prema trećoj verziji događaja, koju je objavio njemački “ Der Spiegel”, sirijske snage su, nasuprot dogovoru koji su ranije postigli Rusi i Amerikanci, pokušale preko pontonskog mosta preći Eufrat, ali je napredovanje zaustavljeno poslije hitaca upozorenja koje su ispalili Amerikanci.
Ruski vojnici, tvrdi njemački nedjeljnik, nisu učestvovali u ovoj operaciji, ali je između 10 i 20 pripadnika “Wagnera” poginulo u američkom napadu kasnije tog dana. Rusi koji su stradali nisu učestvovali u borbama.
Mjesec dana kasnije, ruski i američki zvaničnici uspjeli su da, direktnim pregovorima na terenu, izbjegnu sličan incident kod Der ez Zora.
Zračni napad ruskih snaga na El Tanf uslijedio nedugo pošto je su obavještajne službe u Moskvi optužile SAD da obučavaju lokalne pripadnike ISIL-a, poznate kao “takfiri daesh”, za buduće akcije u Ukrajini.
Prema tom izveštaju, oko 500 boraca sa Kavkaza i iz centralne Azije uvježbava se za sabotaže i bombaške napade protiv ruskih snaga.
Amerikanci pak tvrde da se u El Tanfu obučavaju pripadnici milicije Mahavir el Havra, koju čine dezerteri iz sirijske vojske i pobunjenici protiv Assadovog režima. Njihovu obuku već godinama vode operativci Centralne obavještajne agencije sa “ciljem da iz regiona proteraju grupe bliske ISIL-u”.
Sirijska državna televizija je, prije dvije godine, objavila seriju izjava zarobljenih pripadnika ove jedinice, koji su naveli da su ih američki vojnici obučavali kako da koriste protivavionske i protivoklopne projektile.
Gotovo istovremeno, Amerikanci su optužili Rusiju da regrutira sirijske borce za rat u Ukrajini, navodeći da Moskva posebno traži vojnike koji imaju iskustvo u borbi u urbanim sredinama.
Ruske snage i pripadnici iranske Revolucionarne garde, pod vođstvom kasnije ubijenog generala Qasema Soleymanija, smatraju se glavnim razlogom zbog kojeg je Bashar Al Assad uspio opstati na vlasti uprkos stravičnom pritisku pobunjenika, koje su zdušno podržavali Amerikanci i niz zapadnih država.
(TBT, Mediji)
