Snažan zemljotres jačine 7,8 stepeni po Rihterovoj skali pogodio je jugoistočnu Tursku i sjever Sirije u ranim jutarnjim satima u ponedjeljak, usmrtivši najmanje 2.300 ljudi, a ranivši hiljade.
Potres se dogodio u 4:17 ujutro po lokalnom vremenu u blizini grada Gaziantepa, a praćen je brojnim naknadnim potresima, uključujući potres jačine 7,5 stepeni u istoj regiji, izvijestio je Geološki zavod Sjedinjenih Američkih Država.
Početni zemljotres, najveći koji je pogodio Tursku u posljednjih nekoliko decenija, zbrisao je čitave dijelove velikih gradova u regiji ispunjenoj milionima ljudi koji su pobjegli od građanskog rata u Siriji i drugih sukoba. Najmanje 1.498 ljudi je poginulo, a više od 8.533 osobe su povrijeđene, rekli su turski zvaničnici.
U Siriji je više od 810 ljudi poginulo, a više od 2.315 je povrijeđeno, prema zdravstvenim zvaničnicima sirijske vlade i dobrovoljnoj spasilačkoj grupi sirijske civilne odbrane (Beli šlemovi), dok je potres pogodio provincije Idlib, Alep, Latakija, Tartus i Hama .
Potresi su se osjetili i na Kipru, u Libanu, Iraku i Egiptu.
Više od 2.818 zgrada se srušilo širom Turske, a većina žrtava se dogodila u južnoj provinciji Hatay.
Turska na raskršću ploča
Velika sklonost Turske zemljotresima je zbog njene lokacije na raskrsnici tri različite tektonske ploče.
Ove kopnene mase, koje čine najudaljeniji omotač Zemlje, neprestano se kreću i sudaraju jedna s drugom. Zemljotresi se najčešće događaju na linijama rascjepa ploče, koje su velike pukotine na površini planete.Veći dio Turske nalazi se na Anadolskoj tektonskoj ploči, koja se nalazi između glavne euroazijske i afričke ploče i manje, arapske.
Kako su ploče nagurane jedna uz drugu, dvije ploče se mogu “zaglaviti” zbog trenja.
Kada se ove ploče konačno “odlijepe” kao rezultat povećanja pritiska, oslobađaju ogromnu količinu energije koja se oseća u obliku potresa ili cunamija kada se tektonske ploče konvergiraju pod vodom.
Historija zemljotresa
Položaj Turske, konvergirajući na tri tektonske ploče, rezultirao je uzastopnim velikim potresima tokom prošlog stoljeća.U decembru 1939. godine potres jačine 7,8 stepeni Rihterove skale pogodio je u blizini grada Erzincan u istočnoj Turskoj, usmrtivši preko 30.000 ljudi.
Bilo je još nekoliko potresa u narednim decenijama, uključujući potres Caldiran-Muradiye 1976. u istočnoj provinciji Van, koji je rezultirao sa više od 4.000 smrtnih slučajeva.
Najsmrtonosniji zemljotres od katastrofe iz 1939. godine dogodio se u avgustu 1999. godine, kada je potres jačine 7,4 stepena po Rihterovoj skali pogodio zapadni grad Izmit, u regionu Marmara. Više od 17.000 ljudi je poginulo, a preko 43.000 je ranjeno. Prema podacima Uprave za katastrofe i vanredne situacije (AFAD), Turska je zabilježila preko 22.000 zemljotresa u 2022.
Potres od ponedjeljka najjači je koji je pogodio zemlju od 1999. godine. Do njega dolazi u vrijeme kada je region zahvatila snježna oluju za koju se prognozira da neće prestati do četvrtka.
(TBT, Mediji)
