EVROPA
Turska je država koja je otvorila pregovore
sa EU o članstvu još početkom oktobra 2005. godine, u isto vrijeme kada i
Hrvatska, čime su to dvije države koje su imale tako visok dostignuti nivo
odnosa sa Evropskom unijom na području Zapadnog Balkana, ali i van evropskog
dijela kontinenta
FOTO: (public)
Istovremeno dok se državama koje spadaju u
Istočno partnerstvo Evropske unije i nemaju nikakve ugovorne odnose sa njom,
kao što je Moldavija kojoj su polovinom 2014. godine ukinute vize za
kratkoročna putovanja do 90 dana u EU, a isto se najavljuje i za Gruziju i
Ukrajinu, te Kosovo koje je sa potpisanim Sporazumom o stabilizaciji i
pridruživanju gotovo u početnoj fazi ugovornih odnosa sa EU, Turska je jedina
država kojoj se i dalje održava vizni režim.
Evropska komisija tako, održavanjem viznog
režima za EU, čini veliku nepravdu prema Turskoj, posebno jer se radi o državi
koja ima najveći stadij ugovornih odnosa sa EU, otvorene pregovore za članstvo.
Turska je država koja je otvorila pregovore
sa EU o članstvu još početkom oktobra 2005. godine, u isto vrijeme kada i
Hrvatska, čime su to dvije države koje su imale tako visok dostignuti nivo
odnosa sa Evropskom unijom na području Zapadnog Balkana, ali i van evropskog
dijela kontinenta. Inače, kandidacijski status za EU Turska je stekla u
decembru 1999. godine.
Vizni režim za kratkoročna putovanja za
Evropsku uniju do 90 dana u okviru šest mjeseci za Makedoniju, Srbiju i Crnu
Goru ukinut je decembra 2009. godine. Učinjeno je to u vrijeme kada je
Makedonija već četiri godine imala kandidacijski status za EU, te preporuku
Evropske komisije za otpočinjanje pregovora za članstvo koje nije uspjelo radi
sporenja sa Grčkom oko imena države.
Srbija je u vrijeme ukidanja viza za EU tek
bila predala zahtjev za članstvo u EU, odnosno sticanje kandidacijskog statusa,
dok je Crna Gora također bila u procesu sticanja statusa kandidata za EU.
Naime, Crna Gora je u vrijeme ukidanja viznog režima za EU bila država koja je
godinu dana ranije predala aplikaciju za članstvo u EU, a kandidacijski status
je dobila godinu dana nakon ukidanja viza.
Kada su u pitanju Albanija i Bosna i
Hercegovina, njima su vize za kratkoročna putovanja u EU ukinute godinu dana
kasnije, iza Makedonije, Srbije i Crne Gore, odnosno krajem 2010. godine.
U vrijeme ukidanja viznog režima za EU u
slučaju Albanije ta država je iza sebe imala oko godinu i po dana od predaje
aplikacije za članstvo u EU, dok Bosna i Hercegovina zbog teških unutrašnjih
političkih pitanja koja nisu bila riješena, a koja su tada prvenstveno bila
uzrokovana neprovođenjem presude Evropskog suda za ljudska prava iz Strasbourga
u slučaju Sejdić – Finci nije imala na snazi čak ni Sporazum o stabilizaciji i
pridruživanju (SSP) kao dostignuti stupanj ugovornih odnosa sa EU.
To jasno pokazuje da je Turska iako je i
sada, izuzev Crne Gore, ostvarila najveći stepen pristupa EU i dalje kažnjena,
jer jedina nema liberalizaciju viznog režima, odnosno održava se vizni režim za
putovanja u EU. Čak se za Tursku ne primjenjuje ni liberalniji režim u smislu
plaćanja konzularne takse za izdavanje viza kao što je nekada važio za države
Zapadnog Balkana čiji građani su plaćali te usluge 35 eura. Za Tursku se
primjenjuje konzularna taksa od 60 eura za izdavanje viza.
Čak ni desetine hiljada lažnih azilanata
građana u EU iz Makedonije, Srbije i Albanije nisu prepreka za održavanje
bezviznog režima prema tim državama, a isto je i sa Kosovom sa kojeg također
dolazi najveći broj lažnih azilanata, ali EU najavljuje skoro ukidanje viznog
režima.
Još izraženija nepravda prema Turskoj
vidljiva je na primjerima Moldavije kojoj su već ukinute vize, te Ukrajine i
Gruzije kojim je najavljeno ukidanje viznog režima.
Iako se uopće ne razmišlja o članstvu
Moladije u EU, budući da je zemlja u iznimnom siromaštvu, te ima političkih
problema u Pridnjestrovlju, a tek su 1995. riješeni problemi u Gagauziji.
Moldovska vlada ističe europske težnje, ali je dosad u tom pogledu malo
napravljeno. Moldova je trenutačno najsiromašnija europska zemlja s razvijenom
korupcijom i trgovinom ljudi i velikim brojem migranata, ali je toj državi ipak
sredinom 2014. ukinut vizni režim sa Evropskom unijom.
Ukrajina kojoj je najavljeno ukidanje
viznog režima za EU nema, ipak, dovoljno zagovornika u EU da postane njena
članica. Evropski parlament je početkom 2005. donio izjavu u kojoj izražava
želju za približavanje Ukrajine EU s mogućnošću članstva. Iako su mogući
pregovori o članstvu još daleko, Europska komisija izjavila je da članstvo neće
biti isključeno.
Ipak, u strategiji Evropske komisije o
proširenju s kraja 2005. navedeno je da bi trenutačni raspored proširenja
(preostale zemlje bivše Jugoslavije i Albanija) mogao zaustaviti buduće
priključivanje Ukrajine, Bjelorusije i Moldove. U ovom kontekstu sve se češće
spominje apsorpcijska moć Europske unije.
Slično je i sa Gruzijom kojoj je također
najavljeno ukidanje viznog režima. Posljednjih godina, politika Gruzije vodi
prema izdvajanju iz sfere utjecaja Rusije. Zvaničnici Gruzije nekoliko puta su
izrazili želju za ulazak njegove zemlje u EU.
Iako od svih kavkaskih zemalja Gruzija ima
najviše šanse za ulazak u EU, to se sigurno neće dogoditi u skoroj budućnosti
zbog stanja u zemlji, te zbog nespremnosti EU na takvo članstvo.
(The Bosnia Times, AA)
