BUSINESS
Sa izborom Donalda Trumpa za američkog predsjednika i pješačke
aristokratije zlatnih patika na ulici – Nike, Keds za Kate Spade – u javnosti
je opet zasvjetlucala pozlaćenost
Piše: Villiam L. Hamilton, thebosniatimes.ba
Dvadesetak pozlaćenih objekata Pjera Gutjera u kraljevskoj
tišini muzeja Frikova kolekcija, u Njujorku, čini jednu stvar savršeno jasnom.
Zlato nije puki dekorativni materijal. Ono je vizuelizacija
moći. Od renesanse, preko Gutjerovog osamnaestovjekovnog francuskog dvora, do
modernog univerzuma, pozlata – nanošenje zlata na metal, bilo da je zlato u
obliku praha, listića ili se njime platira – pouzdana je površina samovažnosti.
Izgleda da imamo Mida trenutak. Sa izborom Donalda Trumpa za
američkog predsjednika i pješačke aristokratije zlatnih patika na ulici –
Najki, Keds za Kejt Spejd – u javnosti je opet zasvjetlucala pozlaćenost.
Pored Gutjera u Friku, u njujorškom BGC izloženi su crteži i
izvanredni zlatno-bronzani predmeti u carskom stilu Šarla Persijea,
Napoleonovog arhitekte. Gugenhajm izlaže “Ameriku” Mauricija
Katelana, WC šolju od osamnaestokaratnog zlata.
Malo je onih koji bi se danas mogli nadati da dostignu umjetničku
ravan sadržanu u Gutjerovim radovima – od početnih zamisli do neponovljive vještine.
Ipak, kod određene grupe majstora, dizajnera i njihovih klijenata, raste
zanimanje za savremene interpretacije pozlaćenih predmeta. Zato ih sada
proizvode livnice, zlatare, radionice za izradu patina i brojne druge zanatske
radnje, postupcima koji nepogrešivo evociraju 18. i 19. vijek.
U svom studiju u Njujorku, Vilijam P. Salivan stvara
pozlaćeni kućni namještaj za arhitekte Roberta Sterna i Majkla Smita koji su
dizajnirali i dio Bijele kuće za vrijeme Obaminog boravka.
“Ima nečeg u izlivanju bronze”, kaže Salivan.
“Osjećaj kao da ste na početku civilizacije.”
Aleksander Kelum, umjetnik iz Bruklina, direktor je
specijalnih završnica u kompaniji EverGreene Architectural Arts koja je radila
na pozlaćivanju Trampovog hotela u Vašingtonu, odnosno predsjedničke balske
sale u hotelu. Da citiramo Šekspira: “Nije zlato sve što sija.”
Pozlata u balskoj sali je kompozicija sačinjena od listića,
legura bakra sa zlatom u tragovima, jedna od varijanti koju zlatari nazivaju
mesinganim listićima.
Pozlata predstavlja topično nanošenje plemenitih metala na
predmet. U Gutjerovoj radionici koristila se vatrena pozlata, posebna tehnika
pečenja mješavine žive i zlata koja se nanosi na predmete. Elektroplatiranje –
korišćenje električne struje da se zlato nanese na predmete – nastalo je u 19.
vijeku.
U Gutjerovo vrijeme, objekti su se prvo modelovali u drvetu,
vosku ili porcelanu. Završni radovi obavljali su se ručnim alatom, a
omogućavali su manevrisanje detaljima i ornamentima na livu i prije i poslije
nanošenja pozlate.
U kompaniji P. E. Guerin u njujorškom Grinič Vilidžu ovakav
proces izrade pozlaćenih predmeta praktikuje se još od 1857. godine, kada je
osnovana.
Na simpozijumu u Friku u decembru, konzervatori, kustosi i
majstori iz Francuske, Engleske i Holandije, muzeja Metropoliten i Dž. Pol
Geti, okupili su se ispred Gutjera.
Njegov rad koštao je petostruko više nego rad bilo kog
njegovog savremenika, rekla je Parlot Vinjon, kustos izložbe.
Također je hronično imao probleme sa isplatom od nekih
najotmenijih patrona. A nakon njegove smrti u staračkom domu 1813. godine,
Gutjerova imovina – manji komadi namještaja – procijenjena je na samo 41
franak.
U uglovima tihih prostorija galerije Frik prekrivenih
itisonima, labudovi su napadali, koze blejale, cvijetovi maka se otvarali i
razvijali, a zmije klizile po obodima kineskih vaza; sve zaleđeno u zlatu, ali
puno života zahvaljujući Gutjerovim skoro opsesivno izvedenim zapažanjima.
Stojeći pred parom sikćućih labudova na čijim su razjarenim
zlatnim krilima dve potpuri vaze, Vinjonova dodaje: “To više nije
ornament; postalo je priča.”
(TBT, NYT)
