TEME
Slučaj ubistva Đurkovića koji je posljednjih godina
aktueliziran otvara pitanje zločina počinjenih pod “udbaškim
brendom”, kako u zemlji tako i u inostranstvu
FOTO: ( Peter Kneffel/dpa via AP)
Bivši pripadnici jugoslovenske i hrvatske tajne službe Josip
Perković i Zdravko Mustač na sudu u Minhenu su proglašeni krivima za
saučesništvo u ubistvu nekadašnjeg direktora INA, a kasnije hrvatskog emigranta
Stjepana Đurekovića u Njemačkoj 1983. godine. Osuđeni su na doživotne zatvorske
kazne.
Sud je donio presudu po kojoj smatra osnovanom tvrdnju iz
optužnice da je Perković nepoznatim počiniteljima predao ključ garaže pokraj
Minhena u kojoj je Đureković ubijen. On je taj ključ, prema zaključku suda, u
Luksemburgu dobio od svog doušnika Krunoslava Pratesa.
Ovaj slučaj je opterećivao Hrvatsku u danima ulaska u EU,
pošto su tamošnje vlasti izbjegavale da ga isporuče Njemačkoj, a Njemačka se
zainatila da slučaj ubistva počinjenog na njenoj teritoriji izvede do kraja. Čak
je prije dvije godine i Angela Merkel preskočila proslavu ulaska Hrvatske u EU
zbog opstrukcije isporučenja bivšeg funkcionera DB-a Perkovića.
Slučaj ubistva Đurkovića koji je posljednjih godina
aktuelizovan, otvorio je Pandorinu kutiju zločina počinjenih pod “udbaškim
brendom”, kako u zemlji kao i u inostranstvu.
O metodama koju je Služba državne sigurnosti u Titovo
vrijeme koristila za ubijanje svojih ideoloških protivnika, hrvatski novinar
Željko Paratović je napisao:
“Srbi su angažirani za ubijanje Srba, Hrvati za Hrvate,
muslimani za muslimane. Jedino za Albance nije važilo to pravilo jer čak ni
Udba nije mogla da pronađe Albanca koji bi pristao da ubije drugog
Albanca”.
Ubistvo srpskog emigranta i patriote Dragiše Kašikovića u
Čikagu 1977. godine, sigurno je najupečatljivije političko ubistvo Udbe van
države. Njegovo tijelo je bilo izbodeno 64 puta, čelo i jedan obraz bili su mu
potpuno smrskani, a sa njim su ubili i njegovu devetogodišnju pastorku Ivanku
Milošević, koja je zadobila 54 uboda. Čikaška policija nikada se nije suočila
sa takvim zločinom, a gotovo svi američki komentatori su to ocjeni kao
političko ubistvo u koje je upletena jugoslovenska tajna policija. Domaća
štampa po šablonu je pisala „o još jednom krvavom obračunu unutar ekstremne anti
jugoslovenske emigracije”. U Americi je17. avgusta 1977. u Geriju
(Indijana) ubijen Bogdan Mamula. Godinu dana kasnije, 27. decembra 1978, u
blizini grada Bafalo Borislav Vasiljević je pronađen mrtav u svom automobilu.
Ubijen je i Andra Lončarić, vođa srpske organizacije SOPO, kojoj su pripadali
čuveni Nikola Kavaja i Boško Radonjić, kao i pop Stojiljko Kajević.Lončarić je
ubijen sjekirom, a glava mu je bila presječena na dva dijela. U Minhenu je tako
1969. ubijen Ratko Obradović, koji je uređivao jedan antikomunistički list, a
krajem iste godine u Švedskoj je ubijen Sava Čubrilović, koji je radio je za
list „Srpska borba”.
Ni zapadne policije, ni ove u otadžbini nikada nisu zvanično
utvrdile razloge smrti istaknutih emigranata, a redom su po istom obrascu
„padali” jedan po jedan. Jedini Udbin ubica za kog se saznalo jeste
izvjesni Zdravko Trbić, koji je izvršio atentat na Boru Blagojevića, predratnog
kapetana i pripadnika četnika Draže Mihailovića.
Najviše su udarali na intelektualce koji su vodili emigrantske
novine, ali koji su prije svega bili iskreni slovenofili. To su oni emigranti
koji su čvrsto bili vezani za slovensko-pravoslavnu tradiciju srpskog naroda.
Ubistva nisu dokazana. Ali sva su povezana i po pravilu su izvršioci ostali
nepoznati. Bilo ih je mnogo. U Minhenu 1969. ubijen je Ratko Obradović, koji je
uređivao jedan antikomunistički list. Negdje krajem iste godine u Švedskoj je
ubijen Sava Čubrilović. I on je bio značajan politički emigrant, radio je za
list „Srpska borba”. U Briselu je ubijen Bora Blagojević, čovjek koji je u
emigraciju došao iz rata. Bio je veliki antikomunista. Njega su i ranije
pokušali da ubiju, i tada je jedini put otkriveno da je Udba naručila ubistvo.
U Belgiji je ubijen i Petar Valić, uređivao je novine „Vaskrs Srbije”.
Ubijen je za vrijeme ručka u svom stanu. Poslije godinu dana ubijen je Miodrag
Bošković, jedan čuveni trgovac antikvitetima.
(The Bosnia Times)
