KOLUMNA
Kada se neko zalaže da se ljudi, naročito izbjeglice, drže
podalje od EU, treba bar da ima čvrst argument. Najzad, zatvaranje granica za ugrožene
je ekstremna reakcija, koja se kosi sa kršćanskim i evropskim vrijednostima za
koje protivnici imigracije tvrde da brane
Piše: Simplice A. Asongu, thebosniatimes.ba
Protivnici imigracije u EU obično iznesu jedan ili više od
četiri argumenata – imigranti slabe hrišćanske vrijednosti, potkopavaju
liberalne demokratske institucije, donose terorizam i opterećuju državne
budžete.
Ako su te tvrdnje tačne, bilo bi opravdano, ako ne i
obavezno, da EU zatvori svoje granice. A u stvari nijedan od njih ne trpi
analizu.
Počnimo od gubitka kršćanskih kulturnih vrijednosti, koje u posljednje
vrijeme dobijaju dosta pažnje u naučnim i političkim krugovima. Protivnici
imigracije često ukazuju na strmoglavo smanjenje udjela evropskog stanovništva
koji se izjašnjavaju kao kršćani – sa 66,3 odsto početkom XX vijeka na 25,9
odsto 2010 – za šta dio krivice svaljuju na visoki stepen migracije iz
muslimanskih zemalja i smanjenje stope rađanja među “izvornim”
Evropljanima.
Ali grupe koje se protive imigraciji nisu ponudile nikakve
značajne empirijske dokaze da potvrde ovu tvrdnju. Zapravo, kada se zaista
pažljivo pogledaju podaci, brzo postaju očigledne rupe u njihovim argumentima.
Prvo, smanjenje udjela kršćana se ne dovodi u vezu sa
povećanjem udjela muslimana. Prema istraživanju Pew Research-a, udio muslimana
u evropskom stanovništvu raste po stopi od jednog procentnog poena po deceniji,
sa četiri odsto koliko je iznosio 1990. na šest odsto 2010. Procjenjuje se da
će muslimani 2030. činiti samo osam odsto evropskog stanovništva.
U svakom slučaju, nisu svi imigranti u Evropi muslimani.
Mnogi su, uključujući one iz podsaharske Afrike i Latinske Amerike, kršćani.
Dodajte tome promjenu vjere među “izvornim” Evropljanima, pri čemu
mnogi odlučuju da ne idu u crkvu niti da se izjašnjavaju kao religiozni, i
izgleda jasno da tvrdnje o imigrantima koji slabe kršćanstvo u Evropi nemaju
uporište u realnosti.
Naravno, protivnici imigracije bi možda mogli da tvrde i da
opasnost po Evropu nije toliko stvar zvanične religije koliko vrijednosti koje
su njegovane u evropskim kršćanskim društvima, a koje podupiru liberalne
demokratske institucije. Pozivajući se na retrogradne kulturne prakse, od
pokoravanja žena do nasilja nad vjerskim i seksualnim manjinama, u autokratskim
zemljama podložnim krizama iz kojih često dolaze imigranti, njihovi protivnici
nerijetko tvrde da ljudi iz ovih kultura ne mogu da se prikladno asimiluju u
Evropi. Prema akterima kao što su Marine Le Pen u Francuskoj, Geert Wilders u
Holandiji i Filip Dewinter u Belgiji, imigranti će sa sobom donijeti svoju
kulturu, čime će potkopati evropske institucije. Ali, ponovo, oni ne nude za to
uvjerljive dokaze.
Činjenica je da neke sekularne zemlje u razvoju imaju
sopstvene demokratske vrijednosti i institucije, koje se mogu uporediti sa
onima u Evropi; njima možda prosto nedostaju neke ekonomske prilike koje nudi
Evropa. Čak imigranti koji dolaze iz zemalja sa autokratskim vladama i
problematičnim kulturnim normama se, čim dođu u Evropu, pridržavaju istih
pravnih standarda kao Evropljani. I rijetko kada se kandiduju za bilo kakvu
političku funkciju koja bi im omogućila da preoblikuju evropske institucije.
Međutim, ti imigranti, tvrde desničarski političari, mogli
bi da donesu vjerski fundamentalizam, preteći Evropljanima terorizmom. I to je
pogrešan argument jer kombinuje islam i islamski terorizam.
Zapravo je veoma mali procenat islamske populacije naklonjen
radikalnom islamskom fundamentalizmu. Procijenjeno je da od 2010. širom svijeta
ima 1,6 milijardi muslimana; očito ima daleko manje islamističkih terorista.
Još pogubnije za argumente populista jeste da su pojedinci
rođeni i odrasli u EU, a ne imigranti uglavnom odgovorni za nedavne
terorističke napade u Evropi. Čak ni oni, često samoradikalizovani putem
interneta, ne moraju da budu toliko motivisani vjerom koliko ogorčenošću zbog
ekonomske marginalizacije i blokirane društvene mobilnosti.
Krajnji zajednički argument protiv imigracije u EU je
ekonomski. Ankete pokazuju da većina Evropljana vjeruje da imigranti
predstavljaju težak ekonomski teret zahvaljujući izdašnim šemama socijalne
pomoći u mnogim zemljama EU, a malo doprinose zauzvrat. A kada imigranti ne
“cijede” poreske obveznike, smanjuju im plate i uzimaju posao.
Pa šta je onda istina? Prvih nekoliko godina nakon dolaska
većina imigranata ne plaća poreze i zavisi od javnih službi. Ali čim imigranti
dobiju priliku da se smjeste u svoje nove zemlje i steknu relevantno znanje i
prođu kroz obuku, počinju da ekonomski doprinose.
Za Evropu, gdje stanovništvo brzo stari, pokazat će se da su
ti doprinosi važni. Zapravo, gledano na duže staze, današnji imigranti će
postati motor pokretač rasta od vitalnog značaja i izvor poreskih prihoda, koji
su potrebni za finansiranje socijalne pomoći. Evropljani jednostavno moraju da
budu spremni da snose kratkoročne troškove integracije i obučavanja tih
pojedinaca.
Kada se neko zalaže da se ljudi, naročito izbjeglice, drže
podalje od EU, treba bar da ima čvrst argument. Najzad, zatvaranje granica za
ugrožene je ekstremna reakcija, koja se kosi sa kršćanskim i evropskim vrijednostima
za koje protivnici imigracije tvrde da brane. Ipak, nijedan političar ili grupa
koja je protiv imigracije nije uspjela da predstavi vjerodostojan dokaz koji će
podržati takvu reakciju. Pa šta je onda prava opasnost po evropski način
života?
/Autor je glavni ekonomista u odsjeku za istraživanja na
Afričkom institutu za rukovodstvo i razvoj/
(TBT, Project Syndicate)
