KAKO KATAR SA NEYMAROM DRIBLA CIJELI SVIJET: Priča o fudbalu, biznisu i terorizmu

14.08.2017. u 04:21

TEMPO

Iza najskupljeg transfera u historiji fudbala stoji porodično-politički obračun između najbogatijih sunitskih familija na Arabijskom poluostrvu, obračun Katara sa Barcelonom koja je nekoliko puta, za kratko vrijeme, stavila prst u oko El Tanijevima, ali i želja da se promijeni narativ o Kataru.

FOTO: Neymar (AP)

Da je u pitanju samo fudbal, emir Tamim ibn Hamad el Tani ne bi nikada potrošio 600 miliona eura na dovođenje Neymara u Paris Saint Germain. Iza najskupljeg transfera u historiji fudbala stoji porodično-politički obračun između najbogatijih sunitskih familija na Arabijskom poluostrvu, obračun Katara sa Barcelonom koja je nekoliko puta, za kratko vrijeme, stavila prst u oko El Tanijevima, ali i želja da se promijeni narativ o Kataru i provuku nezapaženo vijesti koje mnogo više utječu na odnos snaga u Zaljevu od angažmana O'Neja. Cijeli svijet priča o transferu Neymara, dok sklapanje ugovora sa italijanskim kolosom Finkantijerijem za konstruisanje sedam novih ratnih brodova u vrijednosti od pet milijardi eura, nije vijest čak ni u Italiji.

U geopolitičkoj igri u Perzijskom zaljevu su hegemonija, prestiž, upotreba tzv. soft power i prije svega – Svjetsko prvenstvo u fudbalu 2022. godine. Saudijska Arabija koja sebe vidi kao neprikosnovenog lidera u sunitskom svijetu, kako u religioznom, tako i u političkom kontekstu, već duže vrijeme sa podozrenjem gleda na mali susjedni emirat, malo veći od Banata, sa 300.000 državljana i dva miliona stranaca sa dozvolom boravka. Ambicije, investicije, pa ako hoćete i uspjesi Katara izazvali su rivalstvo i u ostalim emiratima u okruženju, kako onih u Bahreinu, tako i u Ujedinjenim Arapskim Emiratima.

Medijska podrška pokretu Muslimansko bratstvo preko televizije Al Jazeera, kao i pragmatični odnosi sa Iranom i Turskom pojačali su antikatarsku koaliciju sa Egiptom. Njima treba pridružiti i Izrael pošto je Katar historijski finansijer i jatak, kad zatreba, liderima palestinskog Hamasa koji EU, SAD i Izrael tretiraju kao terorističku organizaciju i koji praktično vlada Pojasom Gaze.

Listu svojih neprijatelja Katar je proširio i na dio establišmenta u Washingtonu. Prema rezultatima istrage FBI-ja, Katar je pobijedio SAD u trci za organizaciju Svjetskog prvenstva u fudbalu 2022. godine zahvaljujući korumpiranju članova FIFA-e koji su učestvovali u glasanju. Odnose je dodatno zaoštrio pogrešan izbor familije El Tani koja je sponzorisala kampanju Hillary Clinton na predsjedničkim izborima. Čak ni državni sekretar Rex Tillerson koji je u odličnim odnosima sa El Tanijevima, budući da je decenijama pravio unosne poslove sa njima kao generalni direktor Ekson Mobila, nije uspio ubijediti predsjednika Donalda Trumpa da spriječi Rijad i njegove arapske saveznike da uvedu sankcije Dohi. Štaviše, jedan od motiva velike frustracije Tillersona, osim dosijea Rusija, upravo je razvoj događaja na Bliskom i Srednjem istoku gdje glavnu riječ, kada je u pitanju američka politika, vodi Trumpov zet Jared Kushner.

Komšijama katarskog emirata posebno smeta što je otac aktuelnog vladara u Dohi, Hamad ibn Kalifa el Tani, uveo Katar u mnogo "jaču kategoriju" država od onih kojima pripada. Legenda kaže da je tokom osamdesetih godina, tada jedan od prinčeva pretendenata na katarski prijesto, mladi Hamad doživio poniženje koje nikada nije zaboravio i koje je odredilo njegovu životnu i političku misiju. Tokom pregleda pasoša u jednoj zapadnoevropskoj zemlji, granični službenik je pitao budućeg emira gdje je taj Katar i da li uopće postoji ta zemlja. To nepoznavanje geografije jednog evropskog policajca povrijedilo je toliko ponos mladog Katarana da se zakleo sam sebi da će cijeli svijet čuti i znati gdje se nalazi njegova zemlja.

O ambicijama Hamada najbolje svjedoči način na koji je detronizovao svog oca. Svom tati Kalifu ibn Hamad el Taniju poslao je "telegram" na Ženevsko jezero da se ne vraća u Katar pošto je on izvršio državni udar i ustoličio se na tronu u Dohi. O njegovom pragmatizmu elokventno govori dozvola ocu da se vrati u Katar poslije deset godina izgnanstva u Francuskoj i još više odluka da svom sinu od omiljene supruge šeike Moze, Tamimu, prepusti vlast. Prvi put u historiji Katara došlo je do mirne tranzicije vlasti.

(TBT, Nedeljnik)