INTELEKTUALNI OKVIRI MARINE LE PEN Ujedinjena Evropa je bila rasistički desničarski projekat

10.03.2017. u 04:45

ANALITIKA

Marine Le Pen se u potrazi za intelektualnim okvirima svoje politike okreće opskurnim filozofima, čije su se ideje zasnivale prije svega na etnonacionalističkoj viziji ujedinjene Evrope


FOTO: Le Pen (Charly Triballeau—AFP/Getty Images)

Od rezultata predstojećih predsjedničkih izbora u Francuskoj ne zavisi samo sudbina te zemlje, već i čitave Evrope. Ili, barem, jedne njene ideje, oličene u institucijama i zakonima Evropske unije.

Marine Le Pen, vođa desničarskog Nacionalnog fronta, svoju kampanju zasnovala je na ideji rekonstituisanja Francuske kao suverene zemlje. Na konferenciji za štampu koju je održala krajem prošlog mjeseca, na temu spoljne politike izjavila je, što nije nikakvo iznenađenje, da je “došlo vrijeme da raskrstimo s Evropskom unijom”.

No, da li to znači da se Le Penova odriče i drugih koncepata ujedinjene Evrope? U ideološkom skladištu njene partije, može se naći plan drugačijeg poretka na Starom kontinentu, izašao iz pera predstavnika francuskog pokreta “Nove desnice” ( Nouvelle Droite). Iako se radi o autorima koji nikada nisu držali istaknute partijske funkcije, njihov uticaj na ideološku evoluciju stranke je nesporan. Odbacujući vrijednosti prosvjetiteljstva na kojima se zasniva današnja EU, oni su predložili drugačiji koncept, zasnovan na idejama rase i etnosa.

Među ljudima čije je političko kretanje orbitiralo oko "crnog Sunca" etno-nacionalizma, malo ko je našao bizarniji put od Jean Thiriarta. Iako je bio mladi samoproklamovani ljevičar, ovaj Belgijanac se priključio nacističkim okupacionim snagama kao dio kolaboracionističkog pokreta.

Nakon što je odslužio zatvorsku kaznu u poslijeratnom periodu, politički se aktivira tokom šezdesetih godina 20. vijeka, osnivajući “Mladu Evropu” organizaciju koja stupa u bliske veze s francuskim paravojnim krugovima koji su se protivili nezavisnosti Alžira.

U svom kapitalnom djelu pod naslovom “Imperija od 400 miliona ljudi: Evropa”, Thiriart se zalaže za centralističku panevropsku partiju koja bi sprovela ujedinjenje starog kontinenta. Pozivajući se na postojanje jedne i nedjeljive rase na prostoru od Narvika do Kejptauna, i od Bresta do Bukurešta, on, kao i većina drugih predstavnika Nove desnice, glavnog neprijatelja Evrope nije vidio u komunističkoj Rusiji, već u kapitalističkoj Americi, zbog čega je težio stvaranju jednog anti-imperijalističkog anti-američkog fronta.

Thiriart se, tražeći saveznike u borbi protiv Amerike, na kraju okrenuo i arapskim zemljama. Karijeru je započeo u društvu bijelih suprematista, a završio je u društvu arapskih nacionalista. Nadao se stvaranju internacionalnih brigada koje bi se borile ne samo protiv SAD, već i protiv Izraela, njihovog “partnera u zločinu”. Neposredno pred smrt koja će ga zadesiti 1992. pisao je o još jačem imperativu borbe protiv SAD nakon raspada Sovjetskog Saveza.

Thiriart je uvijek bio udaljen od centra dešavanja na evropskoj Novoj desnici, što se ne može reći za njegovog kolegu Alain de Benoista. Prema mišljenju ovog autora, tradicionalna podjela ideološkog spektra na ljevicu i desnicu odavno je prevaziđena. U svojoj knjizi pod naslovom Pogled s desna (Vu de droite) Benoist koncept desnice objašnjava kao “stav koji uvažava raznolikost svijeta, priznaje nužne nejednakosti koje su njegova posljedica, a homogenizaciju čovječanstva koja se odvijala tokom posljednjih 2000 godina smatra zlom”.

Na taj način on izaziva čitav spektar tradicionalnih političkih snaga Francuske, od konzervativaca, do progresivaca, od degolista do socijalista. Malobrojni pobornici njegove ideologije, poput Alana Madelina, koji je bio ministar u jednoj od vlada za vrijeme predsjednika Jacques Chiraca, uspjeli su da se domognu političkog mainstreama. Drugi su tokom posljednje decenije dvadesetog vijeka otišli u pravcu Nacionalnog fronta.

Izvornu Evropu Benoist vidi u antičkoj, paganskoj Grčkoj. Pored kulturološke, njegovu misao karakteriše i rasistička komponenta. Igrajući se riječima poput igre vatrom, Benoist pažljivo briše liniju razgraničenja između rase i kulture, vrijednosti i razlika.


FOTO: (Wikipedia)

Političari poput Jean-Marie Le Pena u njemu traže intelektualni okvir za sopstveni rasistički pogled na svijet. Le Pen se u intervjuu koji je nedavno dao za jedan ekstremnodesničarski list, založio za “okretanje Rusiji u cilju spasavanja borejskog, bijelog svijeta”. U toksičnoj tezi da bijeli Evropljani potiču iz nekog arktičkog drevnog svijeta, Le Pen i Benoist nisu usamljeni. Mnogi njima slični autori upozoravaju na opasnost od “velike zamjene”, imigracione prijetnje koja bi izmijenila rasni karakter Evrope. 

Javni profil Alaina de Benoista je u najmanju ruku kontroverzan. Poznati francuski ljevičarski intelektualac, Michel Onfray, rekao je jednom prilikom da bi radije pročitao “validnu analizu” koju je napisao Benoist, nego “nevalidnu analizu” iz pera nekog od svojih ljevičarskih kolega, na primjer Bernard-Henri Lévya. Tadašnji premijer Francuske Manuel Valls, optužio je Onfrayja za legitimizaciju Nacionalnog fronta. Ovaj mu je odgovorio tvrdnjom da samo “kreten” može da vrednuje tvrdnju na osnovu ličnosti njenog tvorca, a ne snage argumenta kojeg nudi.

Onfray kao ljevičar i Benoist kao ekstremni desničar (iako sam ne prihvata takvu kvalifikaciju) imaju mnogo toga zajedničkog. Obojicu plaši uzlat vjerskog ekstremizma, a privlači post-religijska, paganska ideja društva. Obojica u američkom kapitalizmu i njegovoj pop kulturi vide najveće neprijatelje Evrope. Benoist kaže da “ideologija istog” koja izvire iz SAD uništava sve na svom putu. Onfray tvrdi da je konzumerizam ono trulo u srcu Zapada. 

Obojica autora se slažu u ocjeni da Zapad broji svoje posljednje dane. Benoist pesimistično kaže da “svijet ulazi u implozivnu, terminalnu fazu”.

Pojedini kritičari stav Onfrayja tumače kao mjeru uspjeha koji je postigao Benoist.

Iako je uspjeh deničarskih autora pojedinačno gledano mali, za njihove ideje se to ne može reći. Francuski suverenizam, divljenje Putinovoj Rusiji, insistiranje na nacionalnom identitetu i snažnoj centralizovanoj državi, sve to je Marine le Pen usvojila i uzdigla na najviši politički nivo. Iako protivnica Evropske unije, ona se zalaže za savez evropskih nacija. Iako nikada ne bi upotrijebila “borejski” pojam iz ideološkog arsenala svog oca, ona dijeli njegovu apokaliptičnu viziju sukoba Istoka i Zapada i u njemu vidi glavni razlog za buduće evropsko ujedinjenje.

Ono što je počelo na samoj margini društvene misli šezdesetih godina prošlog vijeka, danas se nalazi u centru političkih zbivanja. Riječ je o slici ujedinjene Evrope projektovanoj u jednom mračnom ogledalu apokaliptičnog pesimizma i rasne teorije. Kroz manje od dva mjeseca, francuski birači će odlučiti o sudbini ove ideje i njenom ustoličenju na nivou nove državne politike.


(TBT, FP, Newsweek.rs)