OPSADA U MODERNOM RATU: Kako će Alep i Mosul zauvijek promijeniti urbanu vojnu strategiju

08.12.2016. u 11:52

GEOPOLITIKA

Dvije vojne operacije, sirijsko-ruska u Alepu i američko-koaliciona u Mosulu, iako suštinski različite, jasno su razotkrile granice modernih opsadnih strategija u obračunima sa pobunjeničkim grupama


FOTO: Alep (Reuters)

Vojne operacije zauzimanja Alepa i Mosula razotkrile su čudan novi paradoks modernog ratovanja - urbano područje pod kontrolom pobunjenika je gotovo nemoguće osvojiti bez velikih civilnih žrtava i humanitarnih kriza.

"Čudno" je to što, na prvi pogled, ofanzivna moć savremenih armija donosi odlučujuću prednost, a ipak, uprkos teškoj artiljeriji i snažnim vazdušnim udarima, slabo naoružani pobunjenici i dalje uspijevaju da zadrže kontrolu nad velikim urbanim područjima, ako ne i cijelim gradovima

Dok se borbe vode, civili koji se nađu unutar opkoljenih kvartova obično prvi gube život.

Dvije vojne operacije, sirijsko-ruska u Alepu i američko-koaliciona u Mosulu,  iako suštinski različite, jasno su razotkrile granice modernih opsadnih strategija u obračunima sa pobunjeničkim/militantnim grupama.

Opsada kao takva "izmišljena" je u periodu kada su nastajali prvi gradovi i vojske. Jedno od najstarijih svjedočanstava predstavlja Homerova "Ilijada", odnosno ep o opsadi Troje, koja je trajala čitavih 10 godina.

Ukratko, opsada započinje opkoljavanjem grada (tvrđave) i presijecanjem svih vidova snabdijevanja opsađenih, nakon čega otpočinju vojni napadi uz pomoć opsadnih sprava, bombardiranje ili tuneliranje. Ako proboj u grad ne uspe, obično se prelazi na taktiku izgladnjivanja opseđanih, u nadi da će se predati bez borbe.

Iako su kroz historiju opsade korištene u konvencionalnim, građanskim i gerilskim ratovima, tokom posljednjih godina, sve su češće opsade u kojima konvencionalne armije opkoljavaju pobunjeničke snage.

Napredak u tehnologiji naizgled ide na ruku modernim armijama. Precizni vazdušni udari, pouzdaniji obavještajni podaci, brojčana nadmoć i slično mnogima su dovoljni da budu uvjereni u sigurnu pobjedu. Ipak, nedavni događaji pokazali su suprotno.

U severnoj Siriji, na primer, snage predsjednika Bašara al Asada su se iznova i iznova oslanjale na opsadne strategije, prije svega zbog manjka ljudstva i neophodnosti oslanjanja na strane milicije. Zbog toga, opsada je postala veoma privlačno sredstvo za sirijski režim i njihov asimetrični pristup.

Kako Asadovom režimu nije trenutno na listi prioriteta da pridobije narod i međunarodnu zajednicu na svoju stranu, opsada nudi savršenu alternativu - nema direktnog sukoba, manji broj žrtava, sporo i mučno uništavanje neprijatelja. Druga strana Asadove opsadomanije jeste to što se napadima na civilne objekte i važnu infrastrukturu sprečava mogućnost uspostavljanja paralelne vlasti.

Jedini problem jeste kako okončati opsadu?

Prije svega neophodno je razdvojiti opsadu države od opsade pobunjenika. U Sarajevu, na primer, radilo se o opsadi države koja je okončana, na neki način, srpskom pobjedom, odnosno Dejtonskim sporazumom i uspostavljanjem Republike Srpske.


FOTO: Mosul (Reuters)

Takvo rješenje u slučaju Islamske države ili sirijskih pobunjenika nije moguće. S obzirom na nemogućnost političkog rješenja, opsade u Siriji i Iraku mogu se završiti ili probijanjem obruča ili predajom.

Ipak, moderne opsade, kako se pokazalo u Sarajevu i Alepu, mogu i trajati daleko duže od godinu dana i okončati se potpunim uništenjem grada.

Kada su Ruski tenkovi 1999/2000 ušli u gruzijsku prestonicu, UN je Grozni proglasio za "najuništeniji grad na svijetu" - titula koje će možda uskoro pripasti Alepu. U zavisnosti od budućnosti ovog sirijskog grada, videćemo hoće li opsada zadržati svoju privlačnost.


(TBT/FA)