ISLAMSKA POVIJEST GUJARATA: Gdje muslimani ostvare blistav kulturni napredak ugnjetavaju ih dok ih ne marginaliziraju

03.10.2016. u 06:57

CIVILIZACIJA

Spomenemo li muslimane Gujarata, slike zločina iz 2002. krenu navirati. Kako to da muslimani, koji žive u Gujaratu i oblikuju njegov identitet više od hiljadu godina, sada žive na marginama njegovog društva?



FOTO: (Wikipedia)

Prije tačno 600 godina, četiri Ahmada su stajala na obali rijeke Sabarmati s užetom u ruci polažući temelj grada Ahmedabada. Njihovo prisustvo nije bilo slučajno; odabrani su nakon snoviđenja novokrunisanog sultana Gujarata Ahmada Šaha I. Prema njegovoj viziji, prvi planirani grad stare Indije trebale su osnovati četiri osobe imena Ahmad koje nisu propustile ni jednu obaveznu molitvu. Nakon sumanute potrage za njima širom Gujarata – Sultan Ahmad Šah I, šejh Ahmad Khattu iz Sarkheza, Qazi Ahmad Jod iz Patana i učenjak Malik Ahmad sastali su se 7. zul ka'de 813. (2-3 mart 1411.) da osnuju grad koji je preživio mnoge uspone i padove u svojoj 600 godina staroj historiji.

Ali muslimanska prošlost Gujarata ne počinje osnivanjem Ahmedabada. Zapravo, muslimani su već bili u Gujaratu 600 godina prije nego što se vojska Allaudina Khiljija pojavila u ovoj regiji 1297. Baš poput dolaska muslimana u Malabar u Keralu, čim se islam počeo širiti Arapskim poluostrvom, muslimani su počeli ostavljati traga u priobalnoj regiji Gujarata. Prvi muslimanski prodor u Gujarat desio se 15. godine po hidžri ili 635. g.n.e. kada je vladar Bahreina poslao ekspediciju u Thanu i Bharuch. Veza s muslimanima se nastavila održavati nekoliko vjekova u obliku napada, trgovine i migracija.

Nakon Sindha, u Gujaratu je uspostavljena prva muslimanska vladavina na Indijskom potkontinentu. Sanjan, gradić na obali dočekao je osnivanje neovisnog distrikta. Tri vladara Fadl Ibn Mahan, Muhammad bin Fadl i Mahan bin Fadl ibn Mahad vladali su jedan za drugim od 813. do 841. g.n.e.  Sanjan, kojeg su Arapi nazvali Sandan, često se spominje u putopisima arapskih pisaca kao važan lučki i industrijski grad.

Mesdžid Jama, koji je osnovala dinastija Mahan, bio je u funkciji čak i nakon kraja dinastije. Mjesni hindu vladari su dozvolili muslimanskom stanovništvu da živi, trguje i obavlja molitvu. Ipak, Sanjan nije bio jedina muslimanska naseobina. Historičar Abul Hasan Ali Masudi je došao u Cambaz 915. g.n.e. i vidio veliki broj arapskih muslimana nastanjenih u Cambayu, Chemburu, Thani, Sopari, Sanjanu i Bharuchu. Zabilježio je da su muslimani vodili častan život pod vladavinom hindu kraljeva te su izgradili više džamija u kojima su se obavljale redovne molitve.

Nekoliko ovih džamija je opstalo učiniviši tako Gujarat mjestom gdje se nalaze neke od najstarijih džamija u Indiji. U Sanjanu se još uvijek nalazi Jama mesdžid, ali tačno vrijeme njegovog osnivanja se ne može utvrditi. Najstarija džamija u Gujaratu je Jama mesdžid u Bharuchu koji je dovršen 1065. Također, u Bharuchu se nalazi vjerovatno najstarija islamska građevina medresa Maulana Ishaq izgrađena 1038. Obje građevine su nastale dosta prije nego što su muslimani vladali Bharuchom.

Bogatstvo Gujarata privlačilo je trgovce i migrante, ali je Gujarat također bio privlačan za Mahmooda Ghaznavija koji je napao hram u Somnathu 1024. Nekih 150 godina kasnije, Shahabuddin Ghori je napao Gujarat dva puta, ali neuspješno, i tek 1197. je njegov general Qutubuddin Aibak imao nekog uspjeha.

Priča o modernom Gujaratu nije počela dok Muzaffar Šah I nije osnovao suvereni Sultanat Gujarat i proglasio njegovu neovisnost 1407. Četiri godine kasnije, njegov unuk ahmad Šah I, osnivač Ahmedabada, postao je sultan i počeo raditi na regiji kakvu znamo kao današnji Gujarat. 


(TBT, W.B., Prevela Jasmina Drljević)