U BRISELU VAS NIKO NE ČUJE DOK VRIŠTITE Erlanger: EU je svjetska avangarda, budućnost svijeta, dok je Trumpova Amerika retro

09.02.2018. u 03:51

KOLUMNA

Roman o briselskim intrigama dobio najvažniju njemačku književnu nagradu

Piše: Steven Erlanger, thebosniatimes.ba

U ciničnoj replici danske političke TV drame “Premijerka“ (Borgen) pomoćnik  premijerke razmatra slanje rivala u egzil na mjesto evropskog komesara uz komentar “U Briselu vas niko ne čuje kako vrištite“.

Ali ako Evropska unija ima neki značaj onda Brisel mora čuti. Bar je to hipoteza Roberta Menasea, austrijskog romanopisca i esejiste koji se preselio ovdje 2010. u pokušaju da se uvuče pod kožu birokratama. Rezultat je, kako se vjeruje, prvi roman o Briselu kao o glavnom gradu EU nazvan “Die Hauptstadt“ (Glavni grad) i na iznenađenje Menasea dobio je 2017. Njemačku književnu nagradu, najvažnije književno priznanje u zemlji. Engleski prijevod romana očekuje se početkom 2019.

Za Menasea, 63, EU ostaje izvanredan odgovor na užase dva svjetska rata. Ona je, prema njegovom mišljenju, najbolji odgovor na izazove globalizacije. U ovom periodu populizma i nacionalizma “zvuči sumanuto razvijati novu tranzicionalnu evropsku demokratiju“, rekao je on. Ali “veliki izazovi sa kojima se danas suočavamo jesu tranzicionalni“, kaže navodeći kao primjere finansijsku krizu, migraciju, klimatske promjene, terorizam i trgovinu.

“U tom kontekstu, EU je svjetska avangarda, budućnost svijeta“ dok su Sjedinjene Države, naročito pod predsjednikom Donaldom Trumpom “retro, čak i ako to ne znaju“, navodi on.

Brisel je administrativni, politički centar lobiranja izabran samo zato jer je Belgija po abecedi bila prva od šest zemalja osnivača Unije i prva je ugostila nove institucije. Izuzev skupštine, sve ostale je bilo prekomplicirano rotirati.

Menase je iznajmio stan u centru grada i krenuo da se sreće sa zvaničnicima, proučava historiju i arhive. “Evropska unija je ljudska tvorevina i sve što je čovhek napravio ima neku priču“, rekao je on.

Rezultat je gotovo balzakovski roman sa zapletom satirično centriranim oko nesrećnog grčko-kiparskog eurokrate Fenija Ksenopopula koji je zadužen da promijeni okaljani imidž Evropske komisije.

Roman se zlokobno završava sa terorističkim bombaškim napadom na metro stanicu Malbec u evropskom kvartu.

“Kada sam planirao roman znao sam da će se završiti napadom na Malbec stanicu i onda se to i dogodilo“, kaže Menase. “Bio sam u Briselu tada i u početku nisam mogao vjerovati“.

U stvarnom napadu na stanicu i aerodrom u martu 2016. poginule su 32 osobe.

Uspjeh romana ga je potpuno iznenadio, kaže. Proveo je više napornih godina radeći na drugom romanu koji je loše prošao, objašnjava.

Kada je bio nominiran za Njemačku književnu nagradu rekao je da mu nije bilo stalo . “Otišao sam tamo sa tim stavom i iznenada sam je osvojio“.

(TBT,  The New York Times)