ANGELA MERKEL I NJEMAČKA LJEVICA Mason: Jedina opcija koja može poraziti Alternativu za Njemačku je alternativa za ljude

08.12.2017. u 13:53

KOLUMNA

Posljednji neuspjeli pokušaj formiranja vlade u Njemačkoj zabilježen je u doba Vajmarske republike, ali paralela koja mi se nameće nije ta iz 20-ih godina 20. stoljeća, već ona sa Austrijom 2017


Piše: Paul Mason
, thebosniatimes.ba 

Da sam goveče koje su poveli u klanicu i da me gazda usput pita da li bih mu se pridružio u poslu, moje prvo pitanje bi glasilo: hoćeš li onda prestati da nas ubijaš? Nažalost, to nije bilo prvo pitanje koje je lider njemačke Socijaldemokratske partije (SPD) Martin Schulz postavio poslije „dramatičnog apela“ predsjednika Njemačke Frank-Waltera Steinmeiera upućenog ovoj partiji lijevog centra da se priključi demokršćanima Angele Merkel u velikoj koaliciji. Umjesto toga je odgovorio: „Moram da konsultujem kolege“.

Ako rukovodstvo SPD-a bude odlučilo da podrži Angelu Merkel da bi se zemlja stablizovala, što je veoma vjerovatno, onda je izvjesno da nagrada za spašavanje kancelarkine kože neće biti naročito visoka.

Uzrok krize su 94 poslanika Bundestaga iz radikalno desničarske Alternative za Njemačku (AfD) – koja je došla niotkuda i postala treća partija u zemlji. Odmah smo čuli njihove zahtjeve za repatrijaciju sirijskih izbjeglica i izraze podrške njemačkoj vojsci, koja se iz historijski poznatih razloga dosad držala podalje od parlamentarne politike. Jezik ekstremizma se nije čuo sa govornice u Bundestagu od osnivanja Savezne Republike Njemačke, a sada je članovi AfD-a koriste kao megafon za svoj rasizam i islamofobiju.

Ako pregovori o koaliciji propadnu i kancelarka bude primorana na nove izbore, AfD-u će biti dovoljno da ponovi već ostvareni rezultat, pa da učvrsti poziciju nove revolucionarne snage u njemačkoj politici. Tako bi se potvrdilo i nešto što nijedan prijatelj Njemačke ne želi naglas da izgovori, a što se mora primijetiti: broj njemačkih građana naklonjenih modernom ekvivalentu fašizma je uznemiravajuće veliki.

Sistem ustanovljen poslije 1945. kao garancija dvopartijskog konsenzusa političkog centra ovoga puta je podbacio. Zeleni i radikalna Partija ljevice su postepeno apsorbovani u parlamentarni sistem da bi se stabilizovali na 6 i 10 odsto podrške, dok je Alternativa za Njemačku odmah izbila na treće mjesto sa 14 odsto – i to u zemlji koja se hvali rekordno niskim stopama nezaposlenosti i razvijenim sistemom socijalne zaštite. Mnogi vjeruju da bi na ponovljenim izborima rezultat AfD-a bio još bolji.

U centralnoj saveznoj državi Tiringiji, gdje je podrška AfD-u u nekim okruzima dostizala i 27 odsto, ljevičari i socijaldemokrati koje sam sreo prošlog mjeseca bili su zabrinuti. Ono što je navelo glasače da se pomjere udesno nije samo siromaštvo u nekadašnjoj Istočnoj Njemačkoj. Bazu AfD-a ovdje čine pripadnici srednje klase za koje je glavni pokretač otpor migraciji, modernizaciji, globalnim brendovima koji osvajaju rustične ulice njemačkih predgrađa i, pre svega, otpor evropskim integracijama.

AfD nije klasična fašistička partija – i nema potrebe da to postane. Hitleru su SA jedinice bile potrebne da bi porazio najorganizovaniji radnički pokret i najveću komunističku partiju u tadašnjoj Evropi – i u tome je uspio u doba dvocifrenih stopa nezaposlenosti. Za izgradnju dubokog saveza „elite i masa“ – kakav opisuje Hannah Arendt – AfD-u je dovoljno da nastavi da normalizuje govor mržnje, regrutuje dobrostojeće simpatizere u poslovnim krugovima i vojsci i napada status quo

Centristička Njemačka univerzitetskih kampusa, gentrifikovanih predgrađa i tehnokratskih radnih mjesta tetura se između samozadovoljstva i straha. Većina ljudi koje sam sretao započinjala je razgovor riječima: „Bit će sve u redu“, a poslije nekoliko piva priznavala slutnju da možda ništa neće valjati. Berlin je grad u kome je svaka zgrada obilježena teškim historijskim sjećanjima (ako dovoljno uporno guglujete), grad koji zna da su po njegovim sobama i stepeništima sada luksuznih stambenih zgrada počinjeni najstrašniji zločini 20. vijeka.

Šta Schulz treba da uradi? Kao cijenu ulaska u novu koaliciju treba da zahtijeva da se kancelarkina partija obaveže da će sprovesti programe za pokretanje ekonomskog rasta, makar i po cijenu deficita, da će organizovati velike investicione programe, da će prekinuti selidbu industrijskih radnih mjesta u istočnu Evropu i preispitati Macronov plan za evropsku integraciju. Njemačka mora da se uzdrži od policijskih akcija protiv ekspanzivne monetarne politike u Evropi i pristane da koordinira paket fiskalnih podsticaja za zemlje na periferiji eurozone veličine Marshallovog plana. Za to bi vrijedilo podržati Angelu Merkel. Sve manje od toga nije dovoljno.

Jedan od najvećih problema u odnosima Njemačke i ostatka G7 bilo je odbijanje da se prizna postojanje problema u vezi sa elitama, koji njemačka ljevica odlično poznaje. U pitanju je insistiranje ovih elita na ideji slobode ograničene skupom pravila, udruženoj sa sklonošću ka romantičnim gestovima kada pravila zakažu. Reakcija Angele Merkel na izbjegličku krizu 2015. i njen pokušaj da iste godine izbaci Grčku iz eurozone govore o stepenu nepredvidljivosti u ponašanju, o kojem ostatak Evrope ćuti iz prevelike uljudnosti.

Posljednji neuspjeli pokušaj formiranja vlade u Njemačkoj zabilježen je u doba Vajmarske republike, ali paralela koja mi se nameće nije ta iz 20-ih godina 20. vijeka, već ona sa Austrijom 2017. Austrijski glasači su omogućili pobjedu konzervativnom nacionalističkom desničarskom demagogu koji želi koaliciju sa radikalnom desnicom. Ako njemački socijalisti nisu u stanju da nagovore kancelarku da prihvati njihovu politiku, onda ne treba ni da ulaze u koaliciju sa njenom partijom. Angela Merkel ima na raspolaganju opciju formiranja manjinske vlade, ali tu mogućnost ima i SPD uz podršku Zelenih i radikalne ljevice. U te tri partije ljudi sa maštom treba da izgrade temelje crveno-crveno-zelene koalicije, koja će okončati neoliberalnu ekonomsku politiku u Njemačkoj.

Umjesto prostog opredjeljivanja između kontinuiteta i desničarske revolucije, njemački birači moraju imati više opcija. Jedina opcija koja može poraziti Alternativu za Njemačku je alternativa za ljude, internacionalizam, aktivno prihvatanje multikulturalnih vrijednosti, za podršku izbjeglica – i socijalnu pravdu.


(TBT, The Guardian)