KAO GERILSKA PARAVOJNA FORMACIJA Pobijedili su Izrael, a vezali su ruke Saudijskoj Arabiji da vlada regionom

30.11.2017. u 06:20

GEOPOLITIKA

Kao gerilska organizacija, Hezbolah je stvoren u vrijeme izraelske okupacije južnog Libana 1985-2000, kada su natjerali izraelsku vojsku da se povuče


FOTO: (AP)

Turbulentna dešavanja na Bliskom istoku i borba za prevlast Saudijske Arabije i Irana u tom dijelu sveta, idu naruku manjim regionalnim igračima koji gledaju da novonastalu situaciju iskorsite za sopstveno jačanje i uticaj. Libanska naširoko osporavana šiitska militantna grupa Hezbolah, iskoristila je previranja da dodatno ojača status regionalne sile, što se nikako neće dopasti Saudijcima koji su silom htjeli da smjene tamošnji politički vrh i na taj način se riješe i Hezbolaha, produžene ruke najvećeg neprijatelja Irana.

Hezbolah jača u trenutku kada se Iran i Saudijska Arabija bore za premoć u regionu, intenzivirajući sukobe od Sirije do Jemena. Saudijska Arabija vidi Hezbolah kao najmoćnijeg iranskog posrednika i u proteklih nekoliko nedjelja predvodila je nastojanja da se pokret izolira.

Dominantna uloga Hezbolaha došla je do izražaja ovog mjeseca nakon što je libanski premijer Saad Hariri podnIo ostavku. Prema tvrdnjama američkih i libanskih zvaničnika, takav njegov potez iznudila je Saudijska Arabija, što je uzdrmalo koalicionu vladu u Libanu, u kojoj ima i predstavnika Hezbolaha. Saudijska Arabija se nadala da će potkopati namjere Irana utirući put agresivnijem djelovanju protiv šiitskih militanata, tvrde ovi zvaničnici.

Umjesto toga, doprinjeli su ujedinjenju Libana u pružanju podrške premijeru i osigurali Hezbolahu ulogu stabilizirajuće snage.

Hariri je u srijedu objavio da je suspendirao ostavku poslije pregovora s predsjednikom Libana Michelom Aunom.

Hezbolah bi mogao izvuči korist iz previranja i iskoristi političko i vojno znanje i iskustvo, kao i široku mrežu kontakata u Libanu, kako bi se dodatno učvrstio. Od uporišta na jugu Libana, gdje se bori protiv izraelske vojske, do bojišta u Siriji, uticaj Hezbolaha sve je veći.

“Saudijci su se nadali da će Haririjeva ostavka djelovati kao elektrošok... Da će vlada neodložno biti raspuštena i da će Hezbolah i njihovi saveznici morati napustiti ministarske i druge važne položaje u vlasti. To se, naravno, nije desilo “, izjavio je Rafael Lefevre, gostujući naučnik Karnegijevog centra za Bliski Istok.

Hezbolah je počeo jačati poslije izbijanja rata u Siriji, kada je, u borbi protiv sunitskih pobunjenika udružio snage sa sirijskom vladom koju podržava Iran. “Od tada je njihov uticaj u libanskim sigurnosnim strukturama nesumnjivo veći nego ikada”, kaže Lefevr.

Kao gerilska organizacija, Hezbolah je stvoren u vrijeme izraelske okupacije južnog Libana 1985-2000, kada su natjerali izraelsku vojsku da se povuče. Hezbolah je vodio još jedan rat sa Izraelom 2006, koji se završio pat pozicijom, ali je u tom ratu stekao status kompetentne snage za odvraćanje.

Tokom borbi u Siriji Hezbolah je izrastao u transnacionalnu organizaciju, sposobnu da konkuriše vojskama u regionu.

Hezbolah je izgubio hiljade boraca u Siriji, ali je regrutirao i brojne nove članove i stekao vještine koje su ga iz paravojne formacije sposobne za gerilske operacije pretvorile u pravu malu armiju.

“Sada imaju svoje tenkovske divizije i jedinice za specijalne operacije, usklađuju operacije sa sirijskom i ruskom vojskom u Siriji i predvode složene ofanzive na neprijateljskim teritorijama”, kaže Lefevr.

Osim toga, konstantno dobijaju novac i oružje od Irana, jer im je vladajuće šiitsko sveštenstvo naklonjeno. Kao posljedica toga, Hezbolah je predvodio ofanzive protiv sunitskih ekstremista na granici Sirije i Libana, u koordinaciji s libanskom vojskom, koju je, međutim, potisnuo u drugi plan.

“Hezbolah je bio u obavezi da igra tu ulogu, jer, kad god vlada ne ispuni obavezu da štiti narod, neko to mora uraditi”, kaže Muhamed Obeid, politički analitičar blizak Hezbolahu.

Premijer Hariri, koji je sunita, dugo je bio protivnik Hezbolaha. Ali kada je podnio ostavku četvrtog novembra, Hasan Nasralah, generalni sekretar Hezbolaha, optužio je saudijsku vladu da ga je uhapsila i zatražila da se neodložno vrati kući.

“Hezbolah definitivno želi saveznike među sunitima”, kaže Hayko Vimen, direktor projekta za Irak, Liban i Siriju u International Crisis Group, neprofitnoj organizaciji koja se bavi nasilnim sukobima.


(TBT, washingtonpost.com)